DışiÅŸleri Bakanlığı, görev süresi 2025'te dolacak olan 9 ülkenin Türkiye'deki fahri konsolosunu hiçbir gerekçe göstermeden görevden aldı.
~Deutsche Welle Türkçe'den Alican UludaÄŸ'ın haberine göre; DışiÅŸleri Bakanlığı aralarında Ä°ngiltere, Ä°sveç ve Belçika'nın da bulunduÄŸu 9 ülkenin Türkiye'deki fahri konsolosunun görevlerine ani bir kararla son verdi. 2025 yılına kadar görev süresi bulunan fahri konsolosların görevden alınmasının gerekçesi açıklanmadı. Ä°sveç'in Antalya Fahri Konsolosu Nil Sağır, kararı deÄŸerlendirirken ülkedeki "siyasi ortama" iÅŸaret eden bir açıklama yaptı.
Fahri konsolosların görevine son verilmesi DışiÅŸleri Bakanlığı Protokol Genel MüdürlüÄŸü'nün 12 Ekim 2021 tarihli kararıyla gerçekleÅŸti. Bakanlık, konsolosların kimlik kartlarını da geçersiz kaldı. DW Türkçe’nin ulaÅŸtığı yazıya göre, görevine son verilen isimler ÅŸöyle:
Ä°sveç'in Antalya Fahri Konsolosu Nil Sağır, Ä°ngiltere'nin Bodrum Fahri Konsolosu NeÅŸe ÇoÅŸkunsu, Belçika'nın Ä°zmir Fahri Konsolosu Nezih Öztüre, Avusturya'nın Ä°zmir Fahri Konsolosu Mustafa Ülkü Caner, Romanya'nın Ä°skenderun Fahri Konsolosu Faruk Rende, Etiyopya'nın Konya Fahri Konsolosu Servet Mehmet HekimoÄŸlu, Dominika Milletler TopluluÄŸu'nun Ä°stanbul Fahri Konsolosu Emir Uyar, Belize'nin Ä°stanbul Fahri Konsolosu Mustafa ÇıkrıkçıoÄŸlu, Litvanya'nın NevÅŸehir Fahri Konsolosu Yakup Dinler.
Ä°sveç: Üzgünüz
Ä°sveç'in Ä°stanbul BaÅŸkonsolosluÄŸu, Antalya'daki Ä°sveç Fahri Konsolosu Nil Sağır’ın görevinden alınması üzerine vatandaÅŸlarına yönelik bir açıklama yaptı.
Açıklamada, "Antalya'daki Ä°sveç Fahri KonsolosluÄŸu'nun ÅŸu an için konsolosluk hizmeti veremeyeceÄŸini bildirmek zorunda kaldığımız için üzgünüz. Antalya'daki konsolosluk faaliyetlerimize geçici olarak devam edemememiz, Ä°sveç'i uzun yıllar temsil eden ve görev süresini 2025'e uzattığımız mevcut fahri konsolos Nil Sağır'ın görev süresinin sona ermesini Türk makamlarının talep etmesinden kaynaklanmaktadır" denildi.
Nil Sağır: Gerekçe gösterilmedi
Ä°sveç tarafından bu göreve 2008'de atanan ve 2025 yılına kadar süresi olan Antalya Ä°sveç Fahri Konsolosu Nil Sağır de Türkiye tarafından görevinin sona erdirilmesi üzerine bir veda mektubu yayımladı. Ä°sveç tarafından "Kutup Yıldızı NiÅŸanı" da verilen Nil Sağır, Ä°sveç DışiÅŸleri Bakanlığı'nın görev süresini 2025 yılına kadar uzattığını, Türk yetkililerin de 2023 yılına kadar geçerli kimlik kartını yakın bir zamanda hazırladıklarını anımsattı.
Sağır, "Ancak Türk DışiÅŸleri tarafından ani alınan ve herhangi bir gerekçi gösterilmeyen karar ile fahri konsolosluk görevime tek taraflı olarak son verilmiÅŸtir" dedi. Ä°sveç DışiÅŸleri'nin Türk tarafının aldığı bu kararın geri alınması için çaba gösterdiÄŸini ifade eden Sağır, "Ancak her birinizin de bildiÄŸi gibi siyasi ve politik bu ortamda ne yazık ki olumlu bir sonuç çıkmamıştır" ifadesini kullandı.
Sağır, Ä°sveç Fahri Konsolosu olmanın kendisi için onur olduÄŸunu da belirterek "Bu onurlu görevden ayrılırken elbette ÅŸimdiye kadar savunduÄŸum adalet, insan hakları, adil paylaşım ve pek çok konuda çalışmalarıma bir avukat olarak devam edeceÄŸim. Adaletli ve insan haklarının korunduÄŸu bir Türkiye ideali için hiçbir zaman susmadım bundan sonra da susmayacağım" dedi.
~Fahri Konsolos nedir?
Bir ülkenin resmi temsilciliÄŸinin bulunmadığı bir ÅŸehirde o ülkeye iliÅŸkin konsolosluk iÅŸlemlerinin yerine getirilmesi ve ticari iliÅŸkilerin geliÅŸtirilmesi amacıyla fahri konsoloslar atanabiliyor. Fahri konsoloslar da vatandaÅŸlarına yönelik konsolosluk hizmetleri verebiliyor, ülkeler arası iliÅŸkilerin geliÅŸtirilmesine katkı sunabiliyor.
Türkiye'de büyükelçiliÄŸi bulunmayan bazı ülkeler sadece fahri konsolosluklar aracılığıyla temsil edilirken Türkiye’de büyükelçiliÄŸi bulunan bazı ülkeler ise resmi konsolosluklarının olmadığı ve ihtiyaç duyduÄŸu illerde fahri konsoloslar atayabiliyor. Fahri konsoloslar, temsil edecekleri ülkenin hükümetleri (çoÄŸunlukla DışiÅŸleri Bakanlığı) tarafından atanıyor. Ancak atandıkları ülkenin hükümetinin de bu atamayı onaylamasının ardından resmen göreve baÅŸlayabiliyor. Fahri konsoloslar gönüllülük esasına göre atandıkları için çoÄŸunlukla bu görevlerinden dolayı bir ücret almıyor.
Fahri konsolosların statüleri Konsolosluk Ä°liÅŸkileri Hakkında Viyana SözleÅŸmesi'ne dayanıyor. Fahri konsoloslar, resmi görevlerinin yerine getirilmesi sırasındaki eylemleri nedeniyle yargı dokunulmazlığından yararlanabiliyor.
Türkiye'de görev yapan fahri konsoloslara Türk DışiÅŸleri Bakanlığı tarafından tanıtım amaçlı bir kimlik kartı düzenleniyor. Fahri konsoloslar, araçlarında CC kodlu diplomatik plaka takabiliyor. Fahri konsolosluÄŸun bulunduÄŸu devlet, fahri konsolosluÄŸa ait binaları korumak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü, ancak fahri konsoloslukların bina dokunulmazlığı bulunmuyor.
Türkiye'de baÅŸka bir ülke adına fahri konsolosluk görevi yürüten Türk vatandaÅŸlarına, istemeleri durumunda silah taşıma ruhsatı verilebiliyor. Fahri konsolosların, havaalanlarında VIP salonlarından yararlanma hakkı bulunmuyor, ancak DışiÅŸleri Bakanlığı’nın özel izniyle temsil ettikleri ülkenin üst düzey görevlilerini karşılamak ve uÄŸurlamak için VIP solanlarına girebiliyorlar.
