AB Dış Ä°liÅŸkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Borrell, "ABD, BM kararında öngörüldüÄŸü ÅŸekilde yaptırımları geri getirme amacı güden JCPOA katılımcısı bir ülke olarak düÅŸünülemez."
~~Avrupa BirliÄŸi (AB) Dış Ä°liÅŸkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, ABD'nin Ä°ran ile yapılan nükleer anlaÅŸmadan çekildiÄŸi için Ä°ran'a yaptırımları geri getirebilecek bir ülke olarak görülemeyeceÄŸini belirtti.
~~Borrell, Ä°ran ile BMGK'nin 5 daimi üyesi, Almanya ve AB arasında imzalanan ve "nükleer anlaÅŸma" olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı'ndan (JCPOA) 2018'de ayrılan ABD'nin, Ä°ran'a yönelik yaptırımları geri getirebilecek mekanizmayı kullanacağı konusunda BirleÅŸmiÅŸ Milletler Güvenlik Konseyine (BMGK) resmi bildirimde bulunması hakkında yazılı açıklama yaptı.
Ä°ran'a yaptırımları geri getirme mekanizması (snapback) hakkında ABD yönetiminin yaptığı açıklamayı "not ettiÄŸini" kaydeden Borrell, "Daha önce defalarca hatırlattığım gibi ABD, Kapsamlı Ortak Eylem Planı'na (JCPOA) katılımını 8 Mayıs 2018'de baÅŸkanlık genelgesiyle tek taraflı olarak durdurmuÅŸ, sonrasında JCPOA ile ilgili faaliyetlere katılmamıştı. Bu nedenle ABD, BM kararında öngörüldüÄŸü ÅŸekilde yaptırımları geri getirme amacı güden JCPOA katılımcısı bir ülke olarak düÅŸünülemez." ifadesini kullandı.
Ä°ran ile nükleer anlaÅŸmanın ortak komisyonunun koordinatörü de olan Borrell, ÅŸunları belirtti:
"JCPOA'nın herkes tarafından korunması ve tam olarak uygulanmasını saÄŸlamak için mümkün olan her ÅŸeyi yapmaya devam edeceÄŸim. JCPOA, bölgesel güvenliÄŸe katkı saÄŸlayarak küresel silahsızlanma mimarisinin ana ayaklarından biri olmaya devam etmektedir."
~~Nükleer anlaÅŸma
P5+1 ülkeleri olarak bilinen Çin, Fransa, Rusya, Ä°ngiltere, ABD ile Almanya'nın yanı sıra Avrupa BirliÄŸi (AB), Ä°ran ile 2015'te Tahran'ın nükleer faaliyetlerinin düzenlendiÄŸi ve denetim altına alındığı bir anlaÅŸma imzalamıştı. Ancak ABD BaÅŸkanı Donald Trump'ın göreve gelmesinin ardından Washington anlaÅŸmadan tek taraflı çekilerek, Ä°ran'a yeniden yaptırım uygulamaya baÅŸlamıştı.
AnlaÅŸmanın diÄŸer taraflarından Washington'u durdurmasını isteyen ancak bunda baÅŸarılı olamayan Ä°ran, Temmuz 2019'da nükleer anlaÅŸmanın bazı maddelerini, 5 Ocak'ta da anlaÅŸmadan kaynaklanan tüm taahhütleri askıya aldığını açıklamıştı. Tahran yönetimi, yaptırımların kalkması ve menfaatlerin temin edilmesi halinde yeniden anlaÅŸmaya dönmeye hazır olduÄŸunu ifade etmiÅŸti.
ABD, Ä°ran'a yönelik BM yaptırımlarını geri getirmek istiyor
BMGK'nin Ä°ran'a 13 yıldır uyguladığı ve 18 Ekim'de sona erecek silah ambargosunu yenileme çabası geçen hafta baÅŸarısızlıkla sonuçlanan ABD, Ä°ran'ın nükleer anlaÅŸma kapsamındaki taahhütlerini askıya almasını gerekçe göstererek, konseyin 2231 sayılı kararı ile kaldırılan tüm yaptırımların tekrar uygulanmasına imkan tanıyan mekanizmayı hayata geçireceÄŸi tehdidinde bulunmuÅŸtu.
Ä°ran ile birlikte anlaÅŸmanın taraflarından Rusya ve Çin ise ABD'nin Ä°ran ile yapılan nükleer anlaÅŸmadan 2018'de çekildiÄŸini ve anlaÅŸmaya taraf olmayan bir ülkenin yaptırımların yeniden devreye sokulmasına olanak veren mekanizmayı hayata geçiremeyeceÄŸini belirtiyor.
Washington tarafından BMGK'ye sunulan ve cuma günü oylanan Ä°ran'a yönelik silah ambargosunun uzatılmasını öngören tasarı kabul edilmemiÅŸti. Tasarıya, BMGK üyesi 15 ülkeden yalnızca ABD ile Dominik Cumhuriyeti kabul oyu vermiÅŸti.
ABD BaÅŸkanı Donald Trump, dün Beyaz Saray'da yaptığı basın toplantısında, Ä°ran'a yönelik yaptırımlarını geri getirebilecek mekanizmayı kullanacakları konusunda BMGK'nin bilgilendirilmesi için DışiÅŸleri Bakanı Mike Pompeo'ya talimat verdiÄŸini açıklamıştı.
