ANKARA (MuhabirAjans)-Avrupa Konseyi Parlementerler Meclisi (AKPM) Ä°zleme Komitesi, Türkiye’ye iliÅŸkin karar taslağını yayınladı. Taslakta “Ä°ÅŸ çıkarına çalışan medya ÅŸirketlerinin sahipliklerinde son yıllarda yaÅŸanan deÄŸiÅŸikliklere, medyadaki siyasi etkinin neden olduÄŸu ve medyada siyasi baskıyla sonuçlandığına dair ciddi endiÅŸeler var.” deniliyor. Gazetecilere uygulanan cezaların AKPM’yi ÅŸoke ettiÄŸi belirtilen taslakta; gazetecilere ve medya kuruluÅŸlarına yönelik saldırıların, medyaya (Mülkiyet hakları ihlal edilerek) el koyulmasının, iÅŸini yapan gazetecilere yönelik baskıların ve cezalandırmaların bir otosansüre yol açtığı vurgulanıyor.
Avrupa Konseyi Üye Ülkelerin Taahhütlerini ve Yükümlülüklerini DeÄŸerlendirme Komitesi (Ä°zleme Komitesi) tarafından hazırlanan taslakta, eÅŸ-raportörler Avrupa Parlamentosu’nda Ä°lerleme Partisi üyesi üyesi Norveçli Ingebjorg Godskesen ve Demokratik Parti üyesi Sırbistanlı Natasa Vuckovic’in imzası bulunuyor.
Toplam 32 madde yer alan taslağın ilk maddelerinde Çözüm Süreci, terör saldırıları ve güvenlik operasyonlarına deÄŸiniliyor. 19. maddeden itibaren de basın ve ifade özgürlüÄŸüne iliÅŸkin konular ele alınıyor.
BASIN VE Ä°FADE ÖZGÜRLÜÄžÜNE Ä°LÄ°ÅžKÄ°N ENDÄ°ÅžELER PAYLAÅžILIYOR
Karar taslağının bu kısmının başında Avrupa Ä°nsan Hakları KomiserliÄŸi’nin ifade ve basın özgürlüÄŸü konusundaki endiÅŸelerinin paylaşıldığı aktarılıyor. Türkiye, imza attığı insan hakları sözleÅŸmelerinin yükümlülüklerine uymaya çaÄŸrılıyor. Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nin, Terörle Mücadele Kanunu’nun “aşırı yorumlanmasından” ciddi endiÅŸe duyduÄŸu kaydediliyor.
MEDYADA SÄ°YASÄ° ETKÄ°YE YOL AÇTI, MEDYADA SÄ°YASÄ° BASKIYLA SONUÇLANDI
Türkiye’de ifade ve basın özgürlüÄŸü konusunda son yaÅŸananların endiÅŸeleri artırdığı belirtilen taslak kararda, “Ä°ÅŸ çıkarına çalışan medya ÅŸirketlerinin sahipliklerinde son yıllarda yaÅŸanan deÄŸiÅŸikliklere, medyadaki siyasi etkinin neden olduÄŸu ve medyada siyasi baskıyla sonuçlandığına dair ciddi endiÅŸeler var.” deniliyor.
HAKARET DAVALARINA ELEÅžTÄ°RÄ°
Parlamenterler Meclisi’nin, CumhurbaÅŸkanına hakarete iliÅŸkin 299 Sayılı Yasa’nın kötüye kullanıldığına inandığı belirtilirken, 2 yıl içinde gazetecilere, akademisyenlere ve sıradan vatandaÅŸlara 2 bin civarında dava açıldığı hatırlatılıyor. Bu durumun da ifade özgürlüÄŸünün usulsüz bir ÅŸekilde sınırlandırılmasına neden olduÄŸu vurgulanıyor. Hakaret davalarının medeni kanun prosedürleri veya 125. Madde’nin genel hükümleri çerçevesinde ele alınabileceÄŸi hatırlatılıyor.
GAZETECÄ°LERE UYGULANAN CEZALAR ÅžOKE ETTÄ°
Taslakta AKPM’nin genel konularda araÅŸtırmalar yapan araÅŸtırmacı gazetecilerin yargılanmasından duyduÄŸu endiÅŸe de aktarılıyor. Tüm konularda ve tüm bölgelerde araÅŸtırmacı gazetecilik yapılabilmesinin mümkün olması gerektiÄŸinin altı çiziliyor. Meclis’in, gazetecilere uygulanan sert cezalardan dolayı da ÅŸoke olduÄŸu belirtiliyor.
Karar taslağında 110 bine yakın web sitesinin kapatılması ve Twitter’ın kapatılması taleplerine iliÅŸkin endiÅŸelerin sürdüÄŸü dile getiriliyor. Sitelere eriÅŸimin engellenmesinin aşırı orantısız bir uygulama olduÄŸu, vatandaşın eriÅŸim hakkının engellendiÄŸi, bu açıdan da medya çoÄŸulculuÄŸu ve ifade özgürlüÄŸünü olumsuz etkilediÄŸi kaydediliyor.
SINIRLANDIRMA VE CEZALANDIRMA OTOSANSÜRE YOL AÇIYOR
Parlamenter Meclisi’nin, gazetecilerin ve diÄŸer medya aktörlerinin toplumsal tartışmalara önemli bir katkı saÄŸladığını ve demokratik toplumlarda görüÅŸ belirleme süreçlerine ihtiyaç olduÄŸunu hatırlattığı vurgulanıyor. Karar taslağında Avrupa Konseyi üyesi ülkelerin; ifade özgürlüÄŸünü saÄŸlamak, gazetecileri ve bilgiye eriÅŸimi korumak, gazetecilerin kamusal veya sosyal gözlemci gibi davranabilecekleri, kamu yararına veya kamuyu ilgilendiren konularda kamuyu bilgilendirebilecekleri ortamı oluÅŸturmak gibi pozitif bir yükümlülüÄŸü olduÄŸu hatırlatılıyor.
Türkiye’de ise ÅŸu anda, soruÅŸturmalar, davalar ve yerel mahkemelerin Ceza Kanunlarını yorumlaması gibi çok fazla önlem alındığı bunun da korkunç bir etkiye sebep olduÄŸu belirtiliyor. Gazetecilere ve medya kuruluÅŸlarına yönelik saldırıların, medyaya (Mülkiyet hakları ihlal edilerek) el koyulmasının, iÅŸini yapan gazetecilere yönelik baskıların ve cezalandırmaların bir otosansüre yol açtığı vurgulanıyor.
299. VE 301. MADDELER KALDIRILMALI
Bu açıdan Parlamenter Meclisi, Türkiye’ye CumhurbaÅŸkanın hakaret ile ilgili 299. Madde’nin ve 301. Madde’nin laÄŸvetme; 216. Madde’nin kullanımını sınırlama, 314. Madde’nin ise sıkı bir ÅŸekilde uygulama davetinde bulunduÄŸu ifade ediliyor.
