~~Avrupa BirliÄŸi (AB) üyesi 28 ülkede gerçekleÅŸen Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinin öncü tahminleri, geleneksel olarak hakimiyeti elinde tutan merkez saÄŸ ve sol partilerin gücünü kaybettiÄŸini, vatandaÅŸların deÄŸiÅŸim vadeden partilere desteÄŸini artırdığını ortaya koydu.

AP tarafından yayımlanan güncel öncü tahminlere göre, Avrupa'da geleneksel olarak en güçlü siyasi gruplar olan merkez saÄŸdaki Avrupa Halk Partisi (EPP) ve merkez soldaki Sosyal Demokratlar (S&D) sandalye kaybederken, aşırı saÄŸcı popülist partiler, liberaller ile YeÅŸiller güç kazandı.

Son verilere göre, toplam 751 milletvekillinin belirlendiÄŸi AP seçimlerinde EPP yine ilk sırada yer aldı. Ancak EPP'nin milletvekili sayısı 2014'teki AP seçimlerine göre 216'dan 180'e geriledi.

EPP'yi, 152 sandalyeyle Sosyal Demokratlar izledi. AP'de ikinci parti konumunda olan S&D de 33 koltuk kaybetmiÅŸ oldu.

AP'de üçüncü sıraya yükselen liberal görüÅŸlü Avrupa Ä°çin Liberal ve Demokrat Ä°ttifakı (ALDE) ise 105 sandalye alarak milletvekili sayısını bir önceki seçime göre 36 yükseltmiÅŸ oldu.

ALDE'yi, 2014'te göre 15 koltuk kazanan ve bu dönem AP'ye 67 milletvekili göndermesi beklenen Avrupa YeÅŸiller Partisi (EFA) takip etti.

Bir önceki dönemde üçüncü güçlü siyasi grup olan ve aşırı saÄŸcı partilerin de bulunduÄŸu Avrupa Muhafazakarları ve Reformistleri (ECR) ise 16 sandalye kaybederek 61 milletvekili çıkardı.

DiÄŸer yandan, yine aşırı saÄŸcı popülist partilerin bulunduÄŸu Uluslar ve Özgürlükler Avrupası (ENF) ve Özgürlükler Avrupası ve DoÄŸrudan Demokrasi (EFDD) siyasi grupları, güç kazandı.

ENF, 21 sandalye daha kazanarak 57 milletvekili, EFDD de 12 sandalye kazanarak 54 milletvekili çıkardı.

Daha önce 52 milletvekili bulunan solcu Avrupa BirleÅŸik Solu-Ä°skandinav YeÅŸil Solu (GUE/NGL) ise 14 sandalye kaybederek 38 milletvekili çıkardı.

Geriye kalan 37 milletvekili ise bağımsız ve diÄŸer adaylardan seçildi.

Fransa'ya aşırı sağ damgası

Yaklaşık 6 aydır sarı yeleklilerin Fransa'da deÄŸiÅŸim talebiyle sürdürdüÄŸü eylemlerin ardından, ülkedeki AP seçimlerine aşırı saÄŸcı Marine Le Pen'in liderliÄŸindeki Ulusal Birlik Partisi (RN) damga vurdu.

2014 seçimlerine göre oyunu artırmayan RN, yüzde 23,3'lük oy oranıyla CumhurbaÅŸkanı Emmanuel Macron'un kurucusu olduÄŸu iktidardaki Cumhuriyet YürüyüÅŸü Hareketini (LREM) geride bıraktı. LREM yüzde 22,1 oyla ikinci sırada yer aldı.

DiÄŸer yandan, Fransa'daki YeÅŸiller Partisi (EELV), 2014 seçimlerine göre oylarını yüzde 3,85 artırdı.

Almanya'da YeÅŸiller güç kazandı

Almanya’da AP seçimlerinden YeÅŸiller Partisinin oylarını neredeyse iki katına çıkarması dikkati çekti. YeÅŸiller bir önceki seçime göre oylarını yüzde 9,8 artırdı ve yüzde 20,5'lik bir oy oranıyla ülkede ikinci parti konumuna geldi. YeÅŸiller AP’ye göndereceÄŸi milletvekili sayısını da 11’den 21’e çıkardı.

Seçimlerde iktidardaki partiler büyük oy kaybı yaÅŸadı. BaÅŸbakan Angela Merkel’in partisi Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) yüzde 7,5 oy kaybı yaÅŸadı. Buna raÄŸmen CDU 22,6'lık oy oranıyla birinci çıktı.

DiÄŸer yandan, Sosyal Demokrat Partinin (SPD) 2014 seçimlerine göre oy kaybı yüzde 11,4 olurken, SPD yüzde 15,8’lik oy oranıyla üçüncü sırada yer aldı.

Aşırı saÄŸcı popülist Almanya için Alternatif (AfD) partisinin de oylarını artırması dikkati çekti. AfD oyunu yüzde 3,9 artırıp seçimi yüzde 11'lik oy oranıyla tamamlayarak AP'ye 11 milletvekili gönderdi.

İngiltere'ye Brexit damgası

Ä°ngiltere'de iktidardaki Muhafazakar Parti, AB'den ayrılmayı (Brexit) gerçekleÅŸtirememesinin etkisiyle AP seçimlerinde hezimete uÄŸradı.

Brexit konusunda bir anlaÅŸmaya varamayan ülkenin geleneksel iki partisi iktidardaki Muhafazakar Parti ile ana muhalefet Ä°ÅŸçi Partisi kan kaybetti.

AB'den ayrılmayı ana politikası olarak belirleyen ve yeni kurulan Brexit Partisi ise seçimlerde birinci oldu. Aşırı saÄŸcı Nigel Farage'ın liderliÄŸini yaptığı Brexit Partisi, seçimde yüzde 31,6 oy aldı.

AB yanlısı Liberal Demokratlar büyük bir çıkış yakalayarak yüzde 20,3 ile ikinci gelirken, ana muhalefetteki Ä°ÅŸçi Partisi yüzde 14,1 ile üçüncü, AB'de kalınmasını isteyen YeÅŸiller yüzde 12,1 ile dördüncü oldu.

Ä°ktidardaki Muhafazakar Parti ise Brexit politikasının etkisi altında yüzde 9,1 ile ancak beÅŸinci sırada kendine yer buldu.

Brexit'i gerçekleÅŸtiremeyen ve liderlik sorunu yaÅŸayan Muhafazakar Partinin 2014'teki AP seçimlerine göre oy kaybı yüzde 14'ü geçti.

İtalya'da ilk kez aşırı sağcı bir siyasi parti birinci oldu

Ä°talya'da ilk kez aşırı saÄŸ görüÅŸlü bir siyasi parti ülke genelinde birinci çıktı. Ä°talya'da yaklaşık bir yıldır iktidarda olan koalisyon hükümetinin ortağı, aşırı saÄŸ görüÅŸlü Lig partisi yüzde 30'a varan oy oranı ile ilk sırada yer aldı.

Özellikle göçmen karşıtı politikalarıyla öne çıkan Lig partisinin lideri, BaÅŸbakan Yardımcısı ve Ä°çiÅŸleri Bakanı Matteo Salvini, AP içinde aşırı saÄŸcı bir grup oluÅŸturmak için bazı Avrupa ülkelerindeki aşırı saÄŸcı partiler ile çalışmalar baÅŸlatmıştı. Bu çalışmaların önümüzdeki dönemde hız kazanması bekleniyor.

Öte yandan, eski baÅŸbakanlardan 82 yaşındaki Silvio Berlusconi ise ilk kez katıldığı AP seçimlerinde seçilmeyi baÅŸarsa da partisi Forza Ä°talya yüzde 8,78'lik oy oranıyla büyük bir baÅŸarı gösteremedi.

Ä°spanya ve Portekiz'de galibiyet Sosyalistlerin

Ä°spanya'da Sosyalist Ä°ÅŸçi Partisi (PSOE), yüzde 33'e yakın oy oranı ile birinci parti çıktı.

Resmi sonuçlara göre PSOE'nin ardından saÄŸ görüÅŸlü Halk Partisi 12, liberal saÄŸ görüÅŸlü VatandaÅŸlar 7, aşırı sol görüÅŸlü Podemos 6, aşırı saÄŸ görüÅŸlü Vox 3, ayrılıkçı partilerden Katalonya Cumhuriyetçi Solu, EH Bildu ve Galisya Milliyetçi Bloku'nun oluÅŸturduÄŸu Åžimdi Cumhuriyetler Ä°ttifakı 3, Katalonya Ä°çin Birlik 2, Bir Avrupa Dayanışması için Koalisyon 1 milletvekili çıkardı.

Gelecek Ekim ayında genel seçime gidecek Portekiz'de ise azınlık hükümeti ile iktidarda olan Sosyalist Parti (PS), AP seçimlerinden birinci parti çıktı.

Kaçak Puigdemont milletvekili seçildi

DiÄŸer yandan, Katalonya'da 1 Ekim 2017'de yapılan yasa dışı bağımsızlık referandumu ve 28 Ekim 2017'de Katalonya özerk parlamentosunda ilan edilen tek taraflı bağımsızlığın ardından Belçika'ya kaçan eski Katalonya Özerk Hükümet BaÅŸkanı Carles Puigdemont, AP milletvekili seçildi.

Hollanda'da Ä°ÅŸçi Partisi sürpriz yaptı

Hollanda’da AB Komisyonu BaÅŸkan Yardımcısı Frans Timmermans’ın seçimlerde liste başı adayı olduÄŸu Ä°ÅŸçi Partisi (PvdA) seçimi kazandı.

DiÄŸer yandan, 2014 seçimlerinde 4 sandalye kazanan aşırı saÄŸcı Geert Wilders'in liderliÄŸindeki Özgürlük Partisi (PVV) hezimete uÄŸrayarak 4 koltuÄŸunu da kaybetti ve en büyük kaybı yaÅŸayan parti oldu. PvdA'dan dördüncü sıradan aday olan ve bir önceki dönemde AP Türkiye Raportörü Kati Piri ise yeniden seçildi.

Avusturya'da Kurz'un partisi açık ara önde bitirdi

Avusturya’da AP seçimlerini BaÅŸbakan Sebastian Kurz’un başında olduÄŸu Avusturya Halk Partisi (ÖVP) açık ara fakla kazandı. Oyların yüzde 34,9’unu alarak en yakın rakibine 10 puan fark atan ÖVP AP'ye gönderdiÄŸi milletvekili sayısını 7’ye çıkartmış oldu.

Ülkede geçen hafta aşırı saÄŸ koalisyon hükümetinin sonlandırılarak, erken seçim kararı alınmasına yol açan, aşırı saÄŸcı Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) eski Genel BaÅŸkanı ve BaÅŸbakan Yardımcısı Heinz Christian Strache’nin Rusya ile pazarlık yaptığını gösteren görüntülerin ortaya çıkmasının ardından gerçekleÅŸtirilen ilk seçimlerde FPÖ oy kaybına uÄŸradı.

Aşırı saÄŸcı parti 2014 seçimlerine oranla 2,5 puan kaybederek, yüzde 17,2 seviyesine geriledi. Geçen seçimde 4 milletvekili çıkartmayı baÅŸaran parti, bu seçimde 3 milletvekili çıkarabildi.

Yunanistan'da erken seçim

Yunanistan'daki AP seçimlerinde ana muhalefet merkez saÄŸ Yeni Demokrasi (ND) partisi yüzde 33 oy alarak birinci oldu. BaÅŸbakan Aleksis Çipras'ın partisi SYRIZA ise rakibinin 9 puan gerisinde kalarak yüzde 23,9 oy oranına sahip.

Bunun üzerine, seçim sonuçlarının beklentilerinin gerisinde kaldığını belirten Çipras, ilk turu dün gerçekleÅŸtirilen yerel seçimlerin ikinci turunun ardından erken genel seçim ilan edilmesini isteyeceÄŸini duyurdu.

AP'ye giren Türk kökenli vekiller

Almanya'da daha önce 2 dönem AP’de milletvekili olan Ä°smail ErtuÄŸ SPD’den yeniden seçilirken, Özgür Seçmenler (Freie Waehler) partisinden Engin EroÄŸlu ve Sol Partiden Özlem Alev Demirel ilk kez AP milletvekili oldu.

DiÄŸer taraftan ilk kez bir Türk kökenli aday Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) üzerinden AP'ye girmeyi baÅŸardı. Akademisyen ve yazar olan Niyazi Kızılyürek, sol AKEL listesinden seçildi.

Öte yandan, 2014'te katılımın yüzde 42,6 oranında gerçekleÅŸtiÄŸi AP seçimlerinde, 2019'da sandığa gitme oranının yüzde 51'e yükselmesi dikkati çekti.