Günümüzün vebası sayılan Coranavirüs(covit 19) , tüm dünyayı kasıp , kavururken , ülkeler 'aşı,aşı' diye tempo tutmuÅŸken, ben de , 'aşı' nasıl ortaya çıkmış, kimler bulmuÅŸ, merak edip araÅŸtırdım ve bu yazının konusu olarak sizlerle paylaÅŸmak istedim.
Ä°nsanlık, varoluÅŸundan bu yana çeÅŸitli hastalıklarla boÄŸuÅŸmak zorunda kalmış ve bunlara karşı da bir takım önlemler almaya baÅŸlamışlar. Bunlardan en önemlisi olarak da ' aşı 'yı bulmuÅŸlar.
Aşı insanlık tarihinin en önemli buluÅŸlarından biridir. Bakın aşı bulunmadan önceki dönemlerde neler olmuÅŸ :
1346 - 1352 arasında Veba salgını Avrupa nüfusunun dörtte birini yok etmiÅŸ.
Meksika'daki Ä°nka'ların 20 milyon olan nüfusu 1618 yılında çiçek hastalığı nedeniyle 1,6 milyona düÅŸmüÅŸ.
1779 yılında tifo salgını yüzünden Hawai'nin nüfusu 500 binden 84 bine düÅŸmüÅŸ.
Birinci dünya savaşı esnasında 'Ä°spanyol gribi' yüzünden 21 milyon kiÅŸi ölmüÅŸ.
Ä°ÅŸte tüm bu hastalıklara karşı insanlık zaman içinde aşı'yı bulup uygulamaya baÅŸlamışlar.
----------------
Yazılı kayıtlara göre aşı ilk olarak Çin'de bulunup ,uygulanmaya baÅŸlanmış ve oradan da önce Asya'ya sonra da 16.yüzyıl baÅŸlarında Avrupa'ya yayılmış.
Milattan önce 560 -590 yıllarında Çinliler, ülkelerinde ortaya çıkan 'çiçek hastalığı'na karşı ilkel bir aşı geliÅŸtirmiÅŸler.
Åžöyle ki; çiçek hastalığına yakalanıp hafif atlatan hastaların kabuk baÄŸlayan yaralarının üzerindeki kabukları alıp bir çiçek tozuyla karıştırıp, ceviz kabuklarının içinde kurutmaya baÅŸlamışlar. Sonra bu tozlar hastalara burunlarından (Variolasyon) verilmiÅŸ. Aynı zamanda ikinci bir yol izleyerek bu tozu sulandırıp, çizdikleri deriden içeri uygulamaya (inokulasyon) baÅŸlamışlar. Ve belli bir zaman sonra büyük iyileÅŸmeler görülmüÅŸ. Zamanla aşı birçok hastalık için uygulanmaya baÅŸlanmış, her hastalık için ayrı ayrı aşılar geliÅŸtirilmiÅŸ. Zamanla da tüm dünyaya yayılmış.
------------------
Türkiye'de ise aşı üretimi, 1928 yılında 'Dr.Refik Saydam Hıfsızsıhha Enstitüsü' adı altında kurulan Enstitü ile ciddi bir noktaya gelmiÅŸ. Tifo, tifüs, verem vs.. gibi hastalıklara karşı aşı serumları üretilmiÅŸ ve büyük baÅŸarılar elde edilmiÅŸtir. Hatta bugün coranavirüs aşısı göndermesi için sıraya girdiÄŸimiz Çin'e 1938 yılında 'Kolera' aşı serumu üretip göndermiÅŸtik. Ama maalesef 2011 yılında bu deÄŸerli enstitümüz bir takım politik nedenlerle kapatıldı.
EÄŸer kapatılmasaydı; bugün Çin ya da baÅŸka bir ülkeden aşı beklemeyecek, aşı satan bir ülke olabilecektik !
------------------
Hepimizin, tüm insanlığın saÄŸlıklı yıllara eriÅŸmesi dileÄŸiyle.
Sevgi ve saygılarımla.
