Avrupa Parlamentosu, bir yıldır 27 Avrupa BirliÄŸi ülkesinde yürütülen "Avrupa'nın GeleceÄŸi Konferansı" çalışmaları çerçevesinde, birlik vatandaÅŸlarının taleplerine yanıt olarak, "AB anlaÅŸmalarını gözden geçirme prosedürünün baÅŸlatılması" çaÄŸrısında bulunan bir kararı oyladı.

AB Dönem BaÅŸkanı Fransa'nın CumhurbaÅŸkanı Emmanuel Macron, 9 Mayıs Avrupa gününde, Almanya BaÅŸbakanı Olaf Scholz ile “Yeni Avrupa mimarisi ve anlaÅŸma deÄŸiÅŸikliklerini” görüÅŸecek.

Macron, Haziran ayındaki olaÄŸan zirvede AB AnlaÅŸması deÄŸiÅŸiklikleri için “Kongre çaÄŸrısı” yapacak. DeÄŸiÅŸiklikler içinde en önemlisi, “yeni bir Avrupa geniÅŸlemesi ve ortak kararlarda oybirliÄŸi ÅŸartının kaldırılması” olarak gösteriliyor.

Euronews’ta yer alan habere göre, Emmanuel Macron, Avrupa’nın GeleceÄŸi Konferansı’nın açılışından bir yıl sonra kapanış töreninin yapılacağı Strasbourg’daki Avrupa Parlamentosu’nda, 9 Mayıs’ta Avrupa Günü’ne katıldıktan sonra Berlin’e gelecek. AB içinde Fransız-Alman iÅŸbirliÄŸinin gücünü göstermek için her iki ülke lideri de seçildikten sonra ilk ziyaretlerini birbirlerinin baÅŸkentlerine yapıyor.

Macron ve Scholz Berlin’de önce baÅŸ baÅŸa görüÅŸecek, ardından çalışma akÅŸam yemeÄŸinde Ukrayna savaşı ve bu savaşın derinden etkilediÄŸi Avrupa’nın geleceÄŸini konuÅŸacak.

Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamada, Macron’un Olaf Scholz ile “Ukrayna’daki savaÅŸ ve Avrupa egemenliÄŸiyle ilgili konuların özellikle savunma ve enerji açısından ele alınacağını” belirtti. Fransa CumhurbaÅŸkanlığı diplomatları, Haziran ayında Almanya’nın dönem baÅŸkanı olduÄŸu G7 zirvesinin, ardından Fransa’nın dönem baÅŸkanlığını yürüttüÄŸü AB zirvesinin toplanacağına iÅŸaret ederek, bütün uluslararası ve bölgesel konular ile ikili konulara yön verileceÄŸini kaydetti.

AB’NÄ°N GELECEĞİ YENÄ°DEN ÅžEKÄ°LLENÄ°YOR

AB yönetimi yaklaşık bir yıl önce, “Avrupa’nın GeleceÄŸi Konferansı” çerçevesinde üye ülkelerin tümünde, nasıl bir Avrupa istedikleri çalışmasını baÅŸlattı. Ancak bu bir yılın son döneminde yaÅŸanan Ukrayna savaşı AB açısından dengeleri tümüyle deÄŸiÅŸtirdi. Bir taraftan zaten sırada bekleyen 7 aday ülkeye ek olarak Ukrayna, Moldova ve Gürcistan da AB’ye üyelik baÅŸvurusu yaparken, diÄŸer taraftan bugüne kadar ağırlığı fazla hissedilmeyen DoÄŸu Avrupalı üye ülkeler büyük oranda güç kazandı.

Bir yıl sonunda 27 üye ülkede yapılan “Avrupa’nın GeleceÄŸi” çalışmaları ışığında, “AB mimarisinin yenilenmesi, demokrasi, göçmenler, gençlik, sosyal eÅŸitlik” gibi temalar baÅŸta olmak üzere, “325 deÄŸiÅŸiklik önerisi” içeren sonuç belgesi AP Genel Kurulu’nda görüÅŸüldü.

Avrupa Parlamentosu bu yaklaşımı destekleyen bir karar kabul etti ve özellikle üye devletlerin toplantıları sırasında oybirliÄŸi gerektiren oylamalarda vetoya son verilmesiyle ilgili olarak Avrupa BirliÄŸi anlaÅŸmalarında deÄŸiÅŸiklik yapılması çaÄŸrısında bulundu.

Strasbourg’da biraraya gelen AP milletvekilleri, bu önerileri büyük bir çoÄŸunlukla “iddialı ve yapıcı” olarak deÄŸerlendirdi ve uygulamak için “anlaÅŸmaların gözden geçirilmesinin gerekli olduÄŸunu” dile getirdi. GörüÅŸmelerin ardından Genel Kurul, “Avrupa BirliÄŸi anlaÅŸmalarını gözden geçirme prosedürünün baÅŸlatılması” çaÄŸrısında bulunan bir kararı oyladı.

AB’DE “OYBÄ°RLİĞİNÄ°N SONUNA DOÄžRU

Avrupa Parlamentosu’nda görüÅŸülen öneriler arasında, uzun süredir Avrupa yönetimlerinin ve liderlerinin de tartıştığı, Avrupa anlaÅŸmalarında deÄŸiÅŸiklik yapılmasını da zorunlu kılan; “Avrupa Konseyi’nde kararların oybirliÄŸiyle alınmasının sona ermesi, Parlamento’ya da ÅŸimdiye kadar Komisyon’a ayrılmış olan “yasama hakkının” verilmesi, ya da AB’nin saÄŸlık veya savunma gibi konularda yetkilerinin geniÅŸletilmesi” gibi öneriler yer alıyor.

Önemli kararlardan birisi, AB’nin çalışmasını sık sık tıkayan “oybirliÄŸi” ÅŸartı olacak. Fransa'nın AB Dönem BaÅŸkanlığı diplomatları, “Daha etkin bir çalışma için dış politika ve ortak konularda nitelikli çoÄŸunluk aranması gibi bir eÄŸilim var” diyerek, bu konudaki niyeti açıkça dile getiriyor.

ÇOK VÄ°TESLÄ° AVRUPA BÄ°RLİĞİ MÄ° GELÄ°YOR?

Yeni AB mimarisi talepleri içerisinde yer alan ve Türkiye’yi de yakından ilgilendiren bir baÅŸka konu ise “Çok vitesli ya da federatif Avrupa” önerisi. Fransız diplomatlar, konunun zorluÄŸunu, “Bu yeni bir tartışma deÄŸil. Bunu yıllardır tartışıyoruz. Avrupa’nın daha büyük bir entegrasyona ulaÅŸtırılması, Brexit’ten bu yana tartışılıyor. Yeni bir AB mimarisi diyebiliriz. Ä°ki tane birbiriyle çatışan geliÅŸme yaÅŸadık. Farklı bölgesel çatışmalar nedeniyle, 20 yıldan uzun bir süredir, entegrasyon konusunda ilerlemede güçlük çekildiÄŸini gördük.

Buna ek olarak Ukrayna, Moldova, Gürcistan da üyelik baÅŸvurusu yaptı. Buna karşıt olan durum ise, bazı ülkelerin aciliyeti. Yeni jeopolitik koÅŸullar, Ukrayna savaşı, bu üç ülkenin ve Batı Balkanlar’ın durumunu acil hale getirdi. Åžimdi önümüzdeki soru nasıl bu iki karşıt durumu uyumlu hale getirebiliriz. Hem geniÅŸledikçe iÅŸleyemez hale gelen AB’yi nasıl iÅŸler kılarız, hem de Balkanlar’a doÄŸru açılırız, bunun yolunu bulmak gerekir” sözleriyle dile getiriyor.

Türkiye, Arnavutluk, Sırbistan, KaradaÄŸ, Kuzey Makedonya, halen aday ülke konumunda. Kosova ve Bosna Hersek potansiyel aday ülke statüsünde. Ukrayna, Moldova ve Gürcistan’ın da katılması potansiyel aday sayısını 10’a yükseltti. Zaten 27 üyeyle karar almakta zorlanan AB yönetimi, 37 üyeli bir AB’nin yönetilemeyeceÄŸinin farkında.

Ä°talya BaÅŸbakanı Mario Draghi, AP milletvekillerine yaptığı konuÅŸmada, Corona virüsü salgını ve Ukrayna savaşının AB kurumlarını benzeri görülmemiÅŸ ÅŸekilde sorumluluk almaya ittiÄŸini belirterek, “Ekonomi, enerji, güvenlik politikalarını kapsayan pragmatik bir federalizm” önerdi. Draghi, “Avrupa’nın içinden geçtiÄŸi krizler, önümüzdeki aylarda entegrasyon sürecini hızlandıracak güçlü bir tepki gerektiriyor” dedi; AB anlaÅŸmalarının ve “oybirliÄŸi ” prensibinin deÄŸiÅŸmesi gerektiÄŸini söyledi.

Eski Ä°talya BaÅŸbakanı Enrico Letta, “Avrupa’nın bir konfederasyona dönüÅŸmesini, etrafında da ikinci bir çember oluÅŸturulmasını” önerdi. Fransız AP milletvekili ve siyasetbilimci Bernard Guetta da Le Monde gazetesinde yayınladığı makalesinde “Çok vitesli Avrupa” önerisi yaptı.

AP ANAYASA KOMÄ°SYONU ÖNERÄ° SUNACAK

Avrupa’nın GeleceÄŸi Konferansı’nın önerileri, Strasbourg’da Avrupa Günü etkinliklerinin planlandığı 9 Mayıs’ta, AB Konseyi ve Komisyonu ile AB Dönem BaÅŸkanı Fransa için Emmanuel Macron’a resmen sunulacak. Macron, bu projeyi Berlin’de Almanya BaÅŸbakanı Olaf Scholz ile görüÅŸecek. Ardından konu Haziran ayındaki olaÄŸan AB liderler zirvesinde konuÅŸulacak.

Bu aÅŸamada, AB’nin yenilenmesi çalışmaları için ilk adımı Avrupa Parlamentosu Anayasa Komisyonu atacak. Komisyon, AB’nin kurucu metinlerini deÄŸiÅŸtirmek için özel önerilerde bulunacak ve olası teklifleri hazırlayacak.

Bunlar daha sonra liderlerden oluÅŸan AB Konseyi’ne sunulacak ve Konsey, yapılan önerilerin incelenmesini desteklerse, Maastricht AntlaÅŸması’nın 48'inci maddesine dayanarak “Konvansiyon/AnlaÅŸma Toplantısı” için tüm üye ülke liderlerini ve parlamento temsilcilerini bir araya getirecek. Burada yeni AB AnlaÅŸması’nın son halini alacak tasarı tüm AB ülkelerinde, ulusal mevzuatlarında öngörüldüÄŸü ÅŸekilde, genel olarak referandum yoluyla onaylanacak.