~~Azerbaycan'da 1990'da Sovyetler BirliÄŸi ordusunun sivilleri katlettiÄŸi "20 Ocak Katliamı"nın acı anısı, aradan geçen 29 yıla raÄŸmen tanıkların hafızasında tazeliÄŸini koruyor.
Sovyetler BirliÄŸi'nin çöküÅŸü ve bağımsızlığın kazanılmasında önemli bir dönüm noktası kabul edilen "Kanlı Ocak" olayları, aynı zamanda Azerbaycan tarihinin ÅŸanlı bir sayfası olarak görülüyor.
Her yıl 20 Ocak'ta yüz binlerce Azerbaycanlı, katliamın kurbanlarının defnedildiÄŸi Bakü'deki Åžehitler Hiyabanı'nı ziyaret ediyor.
1990 yılının baÅŸlarında Ermenilerin artan toprak taleplerine ve Sovyet yönetimine tepki göstermek için protesto gösterileri düzenleyen Azerbaycanlıları dağıtmak için Bakü'ye gelen Sovyet ordusu, 20 Ocak'ta aralarında kadın ve çocukların da bulunduÄŸu 150'ye yakın sivili katletmiÅŸ, yüzlerce kiÅŸiyi yaralamıştı.
O yaralılardan biri de yalın elle Sovyet tanklarının önüne çıkan ve kendisini yaralayan kurÅŸunların parçalarını bugün de bedeninde taşıyan Samir Piriyev (50).
Piriyev, bacağına 4 kurÅŸun isabet etmesine ve çok kan kaybetmesine raÄŸmen yaÅŸlı bir adamın onu kucağına alarak hastaneye götürmesi sonucu kurtuldu.
Sovyet ordusu Bakü'ye girmesin diye ÅŸehrin bugün "20 Ocak" olarak adlandırılan bölgesinde 19 Ocak 1990'da nöbet tutan Piriyev, tanık olduklarını AA muhabirine ÅŸöyle anlattı:
"Bölgede bulunan bir troleybüsle yolu kapatmıştık. BMP markalı zırhlı araçla troleybüse ateÅŸ açtılar. Daha sonra silahsız insanlara ateÅŸ açmaya baÅŸladılar. Ben de bacağımdan yaralandım. 4 kurÅŸun isabet etti. Montum delik deÅŸik olmuÅŸtu. Sürünerek bir yere saklandım. YaÅŸlı bir adam beni kucağına alarak hastaneye götürdü. Hastanede elektrik kesilmiÅŸti. Doktorlar yetersizdi. Bana tıp fakültesi öÄŸrencisi genç bir doktor adayı müdahale etti. Mum ışığında bacağımdaki mermilerden birini çıkarttı. DiÄŸer kurÅŸunları ise sabah çıkarttılar. Hala bacağımda, kemiÄŸime saplanmış halde mermi parçaları var. Zaman zaman acısını hissediyorum."
- "Bana ÅŸehitlik yok, ÅŸahitlik nasip oldu"
Piriyev, daha önce Sovyet ordusunda askerlik yaptığını belirterek "Sovyet ordusunun kendi vatandaşına kurÅŸun sıkacağını aklımıza bile getiremezdik. Fakat bunlar bu millete boyun eÄŸdirmek istiyorlardı. Ama unuttukları bir ÅŸey vardı. Biz Türk milletiyiz. Türk milleti hiçbir zaman boyun eÄŸmez. Türk milleti vatanını canından da çok seviyor." dedi.
Vatan için ölmenin güzel bir ÅŸey olduÄŸunu ifade eden Piriyev, "Bana ise en azından Azerbaycan için azıcık da olsa kanımı akıtmak nasip oldu. Vatan için ölmeye her zaman hazırız. Bana ÅŸehitlik yok, ÅŸahitlik nasip oldu." ifadelerini kullandı.
- "Ellerimizde çiçeklerle çıkmıştık. Onları barışla karşılamayı düÅŸünüyorduk"
Kanlı Ocak olaylarının tanıklarından Tahir Fetullayev (66) Bakü'de Sovyet ordusuna ait Salyan kışlasının önünde kurÅŸunların hedefi oldu.
Kışladaki zırhlı araçlar kente çıkmasın diye nöbet tutan kalabalıktan biri olan Fetullayev, ÅŸunları anlattı:
"Silahsızdık. Aslında ellerimizde çiçeklerle çıkmıştık. Onları barışla karşılamayı düÅŸünüyorduk. Saat 23.50'de zırhlı araçları çalıştırdılar. 23.55'te havaya kırmızı fiÅŸekler attılar. FiÅŸeklerin ardından kurÅŸun yaÄŸmuru baÅŸladı. Biz de kurÅŸunlara hedef olmamak için kaçmaya baÅŸladık. Kaçarken kışladan çıkan iki askerle karşılaÅŸtım, onları iterek kurtulmaya çalıştım. Fakat arkadan ateÅŸ ettiler ve bacağımdan yaralandım. Yine de yürüyerek uzaklaÅŸtım. Bir müddet sonra bir araca bindirerek beni hastaneye ulaÅŸtırdılar. Yolda bir yaralı ve bir ceset aldık."
Fetullayev, hastanede çok sayıda yaralının bulunduÄŸunu hatırladığını söyleyerek "Bir süre sonra kendimi kaybettim. Gece uyandığımda yaÅŸlı bir kadının dudaklarımı ıslattığını gördüm. Mermi sesleri sabaha kadar devam etti. Sabah da ülkede olaÄŸanüstü hal ilan edildi. Katliam 26 Ocak'a kadar devam etti. Sovyet ordusu Neftçala, Celilabat ve Lenkeran'da da katliam yaptı." ifadelerini kullandı.
Azerbaycanlılar, 1990 yılının baÅŸlarında Ermenilerin artan toprak taleplerine ve Sovyet yönetimine tepkilerini göstermek için Bakü'nün Azadlık Meydanı'nda uzun süre gösteriler düzenledi.
Sovyet ordusu, 20 Ocak'ta Bakü'ye girerek aralarında kadın ve çocukların da bulunduÄŸu 134 sivili katletti ve olaylarda 750 kiÅŸi yaralandı.
