~Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin ikinci görüÅŸmeleri sona erdi. Ä°lk görüÅŸmelerde 2 madde 2. görüÅŸmelerde ise 12 madde kabul edildi. Meclis BaÅŸkanvekili Süreyya Sadi Bilgiç, verdiÄŸi aranın ardından komisyonun yerinde olmaması üzerine birleÅŸimi 11 Ekim Salı günü 15.00'te toplanmak üzere kapattı. Peki teklif kabul edilirse internet haberciliÄŸi ve sosyal medyada neler deÄŸiÅŸecek? Ä°ÅŸte yanıtı...

~TBMM Genel Kurulu'nda, basın, sosyal medya ve internet haberciliÄŸine iliÅŸkin düzenlemeleri içeren Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 12 maddesi daha kabul edildi.

~Genel Kurulda, teklifin 3. maddesinden itibaren görüÅŸmelere devam edildi. Müzakerelerin ardından 12 madde daha kabul edildi.

KABUL EDÄ°LEN MADDELER NELERÄ° Ä°ÇERÄ°YOR?

Kabul edilen maddelere göre, internet haber sitelerinde faaliyet gösterdiÄŸi iÅŸ yeri adresi, ticari unvanı, elektronik posta adresi, iletiÅŸim telefonu ve elektronik tebligat adresi ile yer saÄŸlayıcısının adı ve adresi kendilerine ait internet ortamında kullanıcıların ana sayfadan doÄŸrudan ulaÅŸabileceÄŸi ÅŸekilde ve "iletiÅŸim" baÅŸlığı altında bulundurulacak.

Ä°nternet haber sitelerinde bir içeriÄŸin ilk kez sunulmaya baÅŸlandığı tarih ile sonraki güncelleme tarihleri, her eriÅŸildiÄŸinde deÄŸiÅŸmeyecek ÅŸekilde içeriÄŸin üzerinde belirtilecek.

Kayıt için verilen beyannamede elektronik tebligat adresi de gösterilecek.

~Yayım durdurma müeyyidesi internet haber siteleri bakımından uygulanmayacak. Ä°nternet haber sitesinin hükme uymaması halinde Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı 2 hafta içinde eksikliÄŸin giderilmesini veya gerçeÄŸe aykırı bilgilerin düzeltilmesini internet haber sitesinden isteyecek. Ä°stemin 2 hafta içinde yerine getirilmemesi durumunda Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı internet haber sitesi vasfının kazanılmadığının tespiti amacıyla asliye ceza mahkemesine baÅŸvuracak. Mahkeme en geç 2 hafta içinde kararını verecek.

BaÅŸvurunun kabul edilmesi halinde internet haber siteleri için saÄŸlanabilecek resmi ilan ve reklam ile çalışanlarının basın kartına iliÅŸkin hakları ortadan kalkacak. Ä°nternet haber sitesi için saÄŸlanan hakların ortadan kaldırılması, bu kanun veya ilgili mevzuat uyarınca öngörülen yaptırımların uygulanmasına engel olmayacak.

"TESLÄ°M VE MUHAFAZA YÜKÜMLÜLÜÄžÜ"

Ä°nternet haber sitesinde yayımlanan içerikler, gerektiÄŸinde talep eden Cumhuriyet BaÅŸsavcılığına teslim edilmek üzere doÄŸruluÄŸu ve bütünlüÄŸü saÄŸlanmış ÅŸekilde 2 yıl süre ile muhafaza edilecek.

Yargı mercileri tarafından yayının soruÅŸturma ve kovuÅŸturma konusu olduÄŸunun internet haber sitesine yazılı olarak bildirilmesi halinde, bu iÅŸlemlerin sonuçlandığının bildirilmesine kadar soruÅŸturma ve kovuÅŸturma konusu yayın kaydının saklanması zorunlu olacak.

Ä°nternet haber sitelerinde zarar gören kiÅŸinin düzeltme ve cevap yazısını sorumlu müdür, hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL baÄŸlantısı saÄŸlanmak suretiyle aynı puntolarla ve aynı ÅŸekilde yayımlamak zorunda olacak. Yayın hakkında verilen eriÅŸimin engellenmesi ve/veya içeriÄŸin çıkarılması kararının uygulanması ya da internet haber sitesi tarafından içeriÄŸin kendiliÄŸinden çıkarılması durumunda, düzeltme ve cevap metni ilgili yayının yapıldığı internet haber sitesinde ilk 24 saati ana sayfasında olmak üzere 1 hafta süreyle yayımlanacak.

Basılmış eserler veya internet haber siteleri yoluyla iÅŸlenen veya bu kanunda öngörülen diÄŸer suçlarla ilgili ceza davalarının bir muhakeme ÅŸartı olarak, günlük süreli yayınlar ve internet haber siteleri yönünden 4 ay, diÄŸer basılmış eserler yönünden 6 ay içinde açılması zorunlu olacak. Bu süreler basılmış eserlerin Cumhuriyet BaÅŸsavcılığına teslim edildiÄŸi tarihten, internet haber siteleri için ise habere iliÅŸkin suç ihbarının yapıldığı tarihten baÅŸlayacak.

~BASIN KARTI BAÅžVURULARI

Teklifle basın kartı baÅŸvurusu, niteliÄŸi ve türleri de belirlendi. Buna göre, basın kartı baÅŸvurusu Ä°letiÅŸim BaÅŸkanlığına yapılacak. Basın kartı, resmi nitelikte bir kimlik belgesi olarak kabul edilecek.

~Basın kartı türleri ÅŸöyle:

Göreve baÄŸlı basın kartı: Bir medya kuruluÅŸuna baÄŸlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen basın kartını,

Süreli basın kartı: Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilen basın kartını,

Geçici basın kartı: Görev alanı Türkiye'yi kapsamamakla beraber geçici bir süreyle Türkiye'ye haber amaçlı gelen yabancı medya mensuplarına verilen basın kartını,

Serbest basın kartı: Geçici bir süreyle çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan medya mensuplarına verilen basın kartını,

Sürekli basın kartı: En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ve enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen basın kartını ifade edecek.

KÄ°MLERE VERÄ°LEBÄ°LECEK?

Basın kartı, Türkiye'de faaliyet gösteren medya kuruluÅŸlarının Türk vatandaşı medya mensuplarına, süreli yayınların sahiplerine veya tüzel kiÅŸi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu baÅŸkanlarına, medya kuruluÅŸları adına hareket eden ve görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensupları ile görev alanı Türkiye'yi kapsamamakla beraber geçici bir süreyle Türkiye'ye haber amaçlı gelen yabancı medya mensuplarına, yurt dışında yayın yapan medya kuruluÅŸlarının, Türk vatandaşı sahiplerine ve çalışanlarına, yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına, medya alanında hizmet veren kamu kurum ve kuruluÅŸlarında ve kamu kurum ve kuruluÅŸlarının yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu personeline, medya alanında faaliyet göstermeleri ÅŸartıyla sendikalar ile kamu yararına faaliyette bulunduÄŸu tespit edilen dernek ve vakıfların yöneticilerine verilebilecek.

Basın kartı talep edenlerin baÅŸvuruda bulunabilmeleri için 18 yaşını bitirmiÅŸ olması, en az lise veya dengi bir eÄŸitim kurumundan mezun olması, kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması ÅŸartı aranacak.

Ayrıca basın kartı talep edenlerin baÅŸvuruda bulunabilmesi için Türk Ceza Kanunu'nun 53'üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiÅŸ olsa bile; kasten iÅŸlenen bir suçtan dolayı 5 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da ÅŸantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, iftira, suç uydurma, müstehcenlik, fuhuÅŸ, hileli iflas, zimmet, irtikap, rüÅŸvet, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı deÄŸerlerini aklama suçları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamu barışına karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin iÅŸleyiÅŸine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, casusluk suçları ve terör suçlarından hüküm giymemiÅŸ olması gerekiyor.

Kart talep edenlerde, Basın MesleÄŸinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun hükümlerine uygun sözleÅŸme yapmış olması ve mücbir sebepler dışında iÅŸten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması, medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması ÅŸartı da aranacak.

Basın kartı talep eden süreli yayın sahipleri veya tüzel kiÅŸi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu baÅŸkanlarında, kamu kurum ve kuruluÅŸlarında basın kartı alabilecek çalışanlarda ve yabancı basın-yayın kuruluÅŸlarında çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarından basın kartı talep edenlerde "Basın MesleÄŸinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun hükümlerine uygun sözleÅŸme yapmış olması ve mücbir sebepler dışında iÅŸten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması, medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması" ÅŸartları aranmayacak.

Sürekli ve serbest basın kartı talep edenler ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) aracılığıyla göreve baÄŸlı basın kartı talep edenlerde ise "Basın MesleÄŸinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun hükümlerine uygun sözleÅŸme yapmış olması ve mücbir sebepler dışında iÅŸten ayrıldığı tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması" ÅŸartı aranmayacak.

Basın kartı talep eden yabancı medya mensuplarına, medya kuruluÅŸu tarafından görevlendirildiklerini belgelendirmeleri, Uluslararası Ä°ÅŸgücü Kanunu uyarınca çalışma izinlerinin olması, baÄŸlı bulundukları kuruluÅŸun idare merkezinin bulunduÄŸu ülkenin Türkiye'deki büyükelçilik, elçilik veya konsolosluklarından aldıkları takdim mektubunu ibraz etmeleri halinde, karşılıklılık esası da gözetilerek BaÅŸkanlıkça basın kartı verilebilecek.

Basın Kartı Komisyonu 19 üyeden oluÅŸacak. Komisyonda, BaÅŸkanlığı temsilen 3 üyenin yanı sıra iÅŸçi sendikası ÅŸeklinde faaliyet gösteren sendikalardan basın kartı sahibi üyesi en fazla olan sendika tarafından belirlenecek 2 üye ile iletiÅŸim fakültesi dekanları veya basın kartı sahibi gazeteciler arasından BaÅŸkanlıkça belirlenecek 3 üye de yer alacak. Üyelerin görev süresi 2 yıl olacak. Süresi dolan üyeler yeniden seçilebilecek.

Komisyon; baÅŸvuru sahibinin niteliklerini, mesleki çalışmalarını, eserlerini, ödüllerini deÄŸerlendirerek basın kartı taşıyıp taşımayacağına karar verecek.

Teklifin, bugün kabul edilen maddeleriyle birlikte toplam 14 maddesi kabul edilmiÅŸ oldu.

Meclis BaÅŸkanvekili Süreyya Sadi Bilgiç, verdiÄŸi aranın ardından komisyonun yerinde olmaması üzerine birleÅŸimi 11 Ekim Salı günü 15.00'te toplanmak üzere kapattı. (AA)