~Azerbaycan Cumhuriyeti CumhurbaÅŸkanı Ä°lham Aliyev, Ermenistan BaÅŸbakanı Nikol PaÅŸinyan ve AB Konseyi BaÅŸkanı Charles Michel, Belçika’nın baÅŸkenti Brüksel’deki üçlü toplantıda bir araya geldiler.
Azerbaycan Cum. CumhurbaÅŸkanı Ä°lham Aliyev, AB Konseyi BaÅŸkanı Charles Michel’in daveti üzerine gittiÄŸi Belçika’nın baÅŸkenti Brüksel’de dün temaslarına baÅŸladı.
Aliyev, temasları kapsamında Michel ve PaÅŸinyan ile üçlü toplantıda bir araya geldi. Dördüncü kez gerçekleÅŸtirilen görüÅŸmenin gündeminde, Azerbaycan Cum. ve Ermenistan arasında barış anlaÅŸmasının hazırlanması, sınırların belirlenmesi, iletiÅŸimin ve ulaşımın açılmasıyla ilgili komisyonlarda müzakerelerin yapılması konuları yer aldı.
Ayrıca, mayın sorunu da dahil olmak üzere insani meseleler, Ermenistan’daki Azerbaycan Cum. halkına ait toplu mezarlar, tarihi ve kültürel anıtların durumunu ele alındı.
Dünkü zirve, geçen bir senede AB’nin arabuluculuÄŸuyla KarabaÄŸ münakÅŸasının tarafları arasındaki resmi görüÅŸmelerin Brüksel’deki ikincisi sayılıyor. Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan’ın toprak üzerindeki anlaÅŸmazlıkları ve sınır sorunlarının çözümü için Batı’nın sorumlulukları konusunda, AB’nin görevleri ve çerçeveleri önceden belirlenmiÅŸtir. Bu görevler, Ermenistan ablukasına son verilmesi, Bakü ve Erivan’ın resmi ve uluslararası sınırlarının belirlenmesi ve nihai KarabaÄŸ barış anlaÅŸmasının imzalanmasından oluÅŸuyor.
Bundan önce münakaÅŸa tarafları Rusya’nın arabuluculuÄŸuyla, barış anlaÅŸmasının çerçeveleri ve maddelerini belirleyerek, 10 maddelik barış anlaÅŸmasına imza atmışlardı. Bunun için Brüksel zirvesinin aslında göstermelik bir zirve ve Kafkasya bölgesinde arabuluculuk rekabetinden ibaret bir giriÅŸim olduÄŸu ifade edilebilir. Brüksel sürekli ÅŸekilde, barış arabulucusu misyonunu yerine getirmek için çabalarına devam ederek, Rusya’nın Azerbaycan cum. ve Ermenistan’a yönelik tutumunu dengeli hale getirmeye gayret göstermekte.
Bakü ve Erivan arasında barış anlaÅŸmalarının Moskova arabuluculuÄŸuyla imzalanmasına raÄŸmen taraflar arasında sınırların belirlenmesine iliÅŸkin ihtilaflar devam etmekte ve zaman zaman temas hatlarında iki ülkenin askerleri arasında çatışma yaÅŸanmakta. Bu baÄŸlamda Ermeni uzmanlar, Batı’nın Ermenistan’a Azerbaycan cum.’den imtiyaz koparması için yardımına ümit gözüyle bakıyorlar.
Ancak Brüksel zirvesine kötümser bakan Ermeni uzmanların sayısı da fazladır. ÖrneÄŸin Ermeni uzmanlardan Åžahan Gantharyan, Brüksel zirvesinden bir sonuç çıkacağını düÅŸünmediÄŸini belirterek, insani açıdan ancak Batı’nın esirlerin dönmesi noktasında olumlu giriÅŸimde bulunabileceÄŸini kaydetti.
Bundan önce kuÅŸkusuz, AB, Güney Kafkasya’da önemli bir aktör sayılıyordu. Ancak Rusya’nın KarabaÄŸ baÅŸta olmak üzere bölgedeki askeri varlığı ortada ve herkes, Rusya’nın barış anlaÅŸmasının imzalanmasında rolünü iyice bilmekte. Bunun için AB’nin Rusya’yı barış görüÅŸme sürecinden çıkarabileceÄŸi pek düÅŸünülmüyor.
Öte yandan Azerbaycan Cumhuriyeti CumhurbaÅŸkanı Ä°lham Aliyev ve Rusya Devlet BaÅŸkanı Vladimir Putin, Minsk Grubu’nun feshedilmesi konusunda son sıralarda mutabık kaldılar. Azeri taraf geçen 30 senede Minsk Grubu’nun çabalarının etkisiz ve sonuçsuz olduÄŸuna inanarak, bu grubun ortadan kaldırılması gerektiÄŸine vurgu yapıyor. Bakü ve Moskova liderleri bunun yerine, Ä°ran, Türkiye ve Rusya gibi bölgenin etkin ülkelerinden oluÅŸan 3+3 formatının KarabaÄŸ barış anlaÅŸmasının temini için uygun bir format olduÄŸuna vurgu yapmaktalar.
Sonuç itibarıyla Brüksel zirvesinden tarafların Moskova’da imzalanan 10 maddelik anlaÅŸma metni dışında yeni bir anlaÅŸma imzalamaları pek beklenmiyor./
