DışiÅŸleri Bakanı Fidan, "BaÅŸta Sayın CumhurbaÅŸkanımız olmak üzere Ä°ran'a yönelik askeri bir müdahaleye karşı olduÄŸumuzu her fırsatta tüm muhataplarımıza aktardık." diye konuÅŸtu.
DışiÅŸleri Bakanı Hakan Fidan, Ä°ran DışiÅŸleri Bakanı Abbas Erakçi ile Ä°stanbul'daki görüÅŸmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuÅŸtu.
GörüÅŸmede bölgesel ve ikili konuları etraflıca ele aldığını belirterek "Bölgemizin istikrar ve güvenliÄŸi dış politikamızın temel önceliÄŸi arasında yer almaktadır. Bölgesel sorunlara bölgesel sahiplenme anlayışıyla çözümler üretmemiz gerektiÄŸini her zaman savunuyoruz." dedi.
"Gerek Orta DoÄŸu'da gerek Balkanlar'da gerekse Güney Kafkasya'daki çalışmalarımızı da tamamıyla bu prensip üzerinden yürütmeye çalışıyoruz." diyen Fidan, bu çerçevede Türkiye'nin komÅŸusu Ä°ran'ın huzurunun ve refahının Türkiye ve bölge için büyük önem taşıdığını vurguladı.
Ä°ran'da yaÅŸanmakta olan geliÅŸmelerin yakından takip edildiÄŸini söyleyen Fidan, "Protestolarda meydana gelen ölümler nedeniyle derin üzüntü duyduÄŸumuzu ve Ä°ran halkına baÅŸsaÄŸlığı dileklerimizi yinelemek isterim. Hadiselerin büyük ölçüde yatışmış olması memnuniyet vericidir. Sükunetin kalıcı olmasını diliyoruz. Ä°ran'ın iç meselelerinin dış müdahale olmaksızın Ä°ran halkı tarafından barışçıl ÅŸekilde çözülmesini temenni ediyoruz." diye konuÅŸtu.
Fidan, diÄŸer taraftan PKK terör örgütünün son geliÅŸmelerden istifade etmeye çalıştığının görüldüÄŸünü vurgulayarak bunun, sadece Türkiye için deÄŸil, Ä°ran için de tehlikeli olduÄŸunu gösterdiÄŸini kaydetti.
Terör örgütü PKK'ya karşı ortak mücadele sergilenmesi gerektiÄŸini hatırlatan Fidan, Ä°ran ile ABD arasındaki nükleer müzakerelerin yapıcı bir zeminde tekrar baÅŸlamasının bölgesel gerilimin azaltılmasında hayati önem taşıdığını vurguladı.
Fidan, "Müzakereler aynı zamanda Ä°ran'a yönelik yaptırımların kaldırılmasının ve Ä°ran'ın uluslararası ekonomik sistemle bütünleÅŸmesinin yolunu açacaktır. Bu adımlar tüm taraflara önemli kazanımlar saÄŸlayacaktır. Gelinen noktada iliÅŸkilerin yeni bir anlaÅŸma zemininde normalleÅŸmesi gerekmektedir. BaÅŸta Sayın CumhurbaÅŸkanımız olmak üzere Ä°ran'a yönelik askeri bir müdahaleye karşı olduÄŸumuzu her fırsatta tüm muhataplarımıza aktardık." diye konuÅŸtu.
CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan'ın bugün Ä°ran CumhurbaÅŸkanı Mesud PezeÅŸkiyan ile görüÅŸtüÄŸünü hatırlatan Fidan, "Buradan tekrar ediyoruz. Sorunların çözümü için askeri seçeneklere baÅŸvurulmasına karşıyız. Bunun çok fazla iÅŸe yarayacağını sanmıyoruz. Müzakereyi ve diplomasiyi savunuyoruz. Suriye'de, Irak'ta, Afganistan'da, Gazze'de yaÅŸananlar hafızamızda tazeliÄŸini korumakta. GeçmiÅŸin yaralarını sarmaya çalışırken, bölgemizde baÅŸka bir yaranın açılması hiç kimseye fayda getirmeyecektir." ifadelerini kullandı.
Bölge ülkelerinin huzur, istikrar ve barış istediÄŸine dikkati çeken Fidan, bu baÄŸlamda tarafların müzakere masasına çaÄŸrıldığını belirtti.
Fidan, "Müzakere masası kurulduÄŸunda sorunların ayrı ayrı ele alınmasının, çözüme ulaşılmasını kolaylaÅŸtıracağını deÄŸerlendiriyoruz." dedi.
"Ä°srail, bölgedeki istikrarsızlaÅŸtırma politikalarına son vermelidir"
GörüÅŸmede, mevkidaşı Erakçi'ye, Türkiye'nin sorunları barışçıl yollarla çözmeye yönelik her türlü desteÄŸi saÄŸlamaya hazır olduÄŸunu yinelediÄŸini aktaran Fidan, ÅŸunları kaydetti:
"Öte yandan, Ä°srail'in ABD'yi, Ä°ran'a askeri saldırı yapmaya ikna etmeye çalıştığını da görmekteyiz. Ä°srail'in bu çabaları bölgemizin kırılgan durumdaki istikrarına büyük zarar verme potansiyeli taşımaktadır. ABD yönetiminin saÄŸduyuyla hareket ederek, buna fırsat vermeyeceÄŸini ümit ediyoruz. Ä°srail, bölgedeki istikrarsızlaÅŸtırma politikalarına son vermelidir."
Gazze'ye iliÅŸkin son meseleler
Fidan, görüÅŸmede, Gazze'ye iliÅŸkin son meselelerin de ele alındığını belirterek "Bugün önümüzdeki acil mesele Gazze'deki kardeÅŸlerimizin acılarının dindirilmesini ve geleceÄŸe umutla bakmalarını saÄŸlamaktır. Gazze Barış Planı'nın ikinci aÅŸamasına geçilmiÅŸtir. Gazze'de ateÅŸkesin saÄŸlanmasına ülkemiz ciddi katkı saÄŸlamıştır. Bundan sonraki süreçte de aktif ÅŸekilde yer almaya devam edeceÄŸiz." diye konuÅŸtu.
Türkiye'nin Barış Kurulu mekanizmalarında yer aldığını hatırlatan Fidan, ÅŸunları kaydetti:
"Ben de Gazze'nin Yönetimi Ulusal Komitesini ve yüksek temsilcinin çalışmalarına destek vermek üzere Gazze Yürütme Kurulu'nun çalışmalarına katılacağım. Gazze'deki temel hedeflerimiz bellidir. Gazze, Gazzeliler tarafından yönetilmelidir. Gazze'nin sınırları deÄŸiÅŸtirilmemelidir. Gazze'de yeniden imar, Gazze halkının ihtiyaçları ve geleceÄŸi esas alınarak Gazzeliler için gerçekleÅŸtirilmelidir. Türkiye olarak bu esaslar temelinde sorumluluk almakta ve inisiyatif üstlenmekteyiz."
Gündem maddelerinin arasında Suriye’nin de olduÄŸuna dikkati çeken Fidan, Türkiye’nin Suriye’nin birliÄŸini, toprak bütünlüÄŸünü hedef alan her türlü çabanın karşısında kararlılıkla durmayı sürdürdüÄŸünü belirtti.
Fidan, 24 Ocak'ta uzatılmış bir çatışmasızlık süreci yaÅŸandığını hatırlatarak, “Bugün de entegrasyon konusunda bir mutabakata varıldığını duyduk. Gece itibariyle bize mesajlar gelmiÅŸti. Bu mutabakatı tabi ki yakından inceliyoruz. Gerçek bir entegrasyon Suriye'nin yararınadır. Bunun ÅŸartlarını zaten taraflar biliyor.” dedi.
Cezaevlerindeki tutukluların güvenli ÅŸekilde Irak'a transferinin tamamlanmasının büyük önem taşıdığını belirten Fidan, Ä°ran ile Türkiye’nin ortak komÅŸusu Irak’ta parlamento seçimleri sonrasında yeni hükümetin kurulmasına yönelik sürecin yakından takip edildiÄŸini söyledi.
Fidan, “GörüÅŸmemizde, Irak'taki güvenlik ve istikrar ortamının idamesinin hem ülkelerimiz hem bölgemiz için taşıdığı önemin altını da çizdik. Yeni kurulacak Irak hükümetiyle bu doÄŸrultuda yakın çalışma arzusu ve iradesine sahibiz.” ifadesini kullanarak, Türkiye ve Ä°ran’ın bulundukları coÄŸrafyanın iki önemli aktörü olduÄŸunu vurguladı.
Bu çerçevede temasların devamlılığının sadece ikili iliÅŸkiler bakımından deÄŸil, bölgesel güvenlik ve refah içinde yararlı olduÄŸuna yürekten inandığını söyleyen Fidan, Erakçi’ye ziyareti kapsamında yaptığı katkılardan dolayı teÅŸekkür etti.
"Diyalog ve çözüm yoluyla hareket edilmesinin tek doÄŸru yol olduÄŸunu düÅŸünüyoruz"
ABD ile görüÅŸmelerinde Ä°ran-ABD arasındaki gerilimi düÅŸürmeye yönelik somut bir mesaj alıp almadıklarının sorulması üzerine Fidan, CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan'ın dış politikayla ilgili ortaya koyduÄŸu ilkeleri tutarlı ÅŸekilde ve azimle uygulamaya devam ettiklerini vurguladı.
Fidan, bu ilkelerin, bölgesel çatışmaların sönümlenmesi ve mümkünse yeni savaÅŸların çıkmaması olduÄŸunu belirterek, bunun, Gazze'de, Suriye'de, Ukrayna savaşında, Güney Kafkasya'da ve bölgedeki bütün çatışmalarda ortaya koydukları bir hareket tarzı olduÄŸunu dile getirdi.
Çatışmaların devam etmesi durumunda bunun teröre, kitlesel göçlere, yoksulluÄŸa ve ne zaman biteceÄŸi belli olmayan yoÄŸun bir istikrarsızlık dönemine zemin hazırladığını vurgulayan Fidan, sözlerini ÅŸöyle sürdürdü:
"Yine aynı mantıkla biz komÅŸumuz, kardeÅŸimiz olan Ä°ran'a yönelik böyle bir saldırıyı geçtiÄŸimiz haziran ayında da tabi kabullenmedik. Bundan sonra olacak olan bir saldırıyı da bizim bu prensipler ışığında tabi ki benimsememiz mümkün deÄŸil. Diyalog yoluyla, çözüm yoluyla hareket edilmesinin tek doÄŸru yol olduÄŸunu düÅŸünüyoruz."
Fidan, mevkidaşı Erakçi ile bu konuda çok yoÄŸun görüÅŸ alışveriÅŸinde bulunduklarını belirterek, "Ä°ran'ın hangi ÅŸartlar altında nasıl müzakere edebileceÄŸi, hangi noktalara ne kadar gidebileceÄŸi konusunda üç aÅŸağı beÅŸ yukarı bir fikrimiz var. Yıllardır da takip ettiÄŸimiz bir konu." ifadelerine yer verdi.
CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan'ın Ä°ran ile ABD arasındaki temel anlaÅŸmazlık sorunu olan özellikle nükleer dosya ve diÄŸer birkaç konunun çözümü için yoÄŸun mesai harcadığını dile getiren Fidan, ÅŸunları vurguladı:
"Dün (ABD BaÅŸkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi) Steve Witkoff ile çok uzun bir görüÅŸmem oldu. (Abbas Erakçi) KardeÅŸimle görüÅŸmeden önce bölgedeki bazı arkadaÅŸlarımızla görüÅŸmelerim oldu. Bugün belli görüÅŸleri paylaÅŸtık. Bundan sonra da Amerikalılarla görüÅŸeceÄŸiz. Çünkü biliyorsunuz yani fikir oluÅŸturmanın doÄŸasında olan bir süreç. Tartıştıkça, yeni perspektifleri içine aldıkça konu evriliyor. Evrildikçe yeni farkındalıklar, yeni idrakler ortaya çıkıyor. Bu size yeni somut adım atma imkanı saÄŸlıyor."
Bakan Fidan, bugün de mevkidaşı Erakçi ile bir takım yeni perspektifler üzerinde konuÅŸtuklarını belirterek, ÅŸunları aktardı:
"Tabii ki kendisi bir sistemi, bir devleti temsil etmekte tabi olduÄŸu sınırlamalar ve talimatlar var. Onun ışığında kendisi görevini layıkıyla yerine getirmeye çalışıyor. Amerikan tarafında da aynı türden bir sistem var. Bütün bu sistemleri de göz önüne alarak bir ara yol inÅŸallah buluruz."
Bakan Fidan, bölgenin ne ani ve yıkıcı bir savaşın sonuçlarına katlanabileceÄŸini ne de Ä°ran’ın uzun süreli bir izolasyona itilmesinin Tahran’ı bölge tarafından benimsenmeyen politikalara yöneltmesinin doÄŸru olduÄŸunu söyledi.
Fidan, "Çözümsüzlük de savaÅŸ da çözüm deÄŸil. Olması gereken çözüm ve barış yoluyla buna var gücümüze çalışıyoruz. Bölge ülkeleri de bu konuya destek veriyorlar. Ä°nÅŸallah bu konuda biraz mesafe kat ederiz diye düÅŸünüyorum." ifadelerini kullandı.
"Artık dönem iÅŸbirliÄŸi dönemi"
Fidan, bölgesel yayılmacılık konusunda Türkiye'nin görüÅŸüne iÅŸaret ederek, "Biz kendi bölgemizde herkesin birbirinin sınırına saygı duyduÄŸu, birbirinin hakkına, hukukuna, emniyetine, ulusal güvenliÄŸine saygı duyduÄŸu bir kalıcı sistemin hayata geçmesini istiyoruz." dedi.
Ulus devletler çağında yaÅŸandığına dikkati çeken Fidan, "Dünyanın baÅŸka yerinde tesis edilmiÅŸ olan bu sistemin bölgemizde olmasını istemiyoruz. Biz ne Türk yayılmacılığı, ne Arap yayılmacılığı, ne Fars yayılmacılığını istemediÄŸimiz gibi tabi ki Ä°srail yayılmacılığını da görmek istemiyoruz." deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Fidan, Ä°srail'in bölgedeki saldırılarına deÄŸinerek, "Ä°srail'in bölgede özellikle Filistin konusunda Lübnan'a, Ä°ran'a yaptığı saldırı, Suriye'deki iÅŸgalleri, Katar'a yaptığı saldırı, bölgedeki yayılmacı emellerinin açık iÅŸaretleri, delilleri. Bunları artık bir an önce sonlandırıp bölgede diÄŸer ülkelerin, Filistin Devleti dahil, sınırlarına saygı duyduÄŸu bir zemine çekilmesi lazım." diye konuÅŸtu.
Bölgedeki ülkelerin "güçsüz, çaresiz" olmadığını söyleyen Fidan, sözlerini ÅŸöyle tamamladı:
"Her ülkenin kendi çapında gücü, mücadele zemini ve azmi var. Ülkeler bir araya geliyor. Artık dönem iÅŸbirliÄŸi dönemi. Ä°srail'in bölgesel yayılmacılık politikalarından vazgeçip, bölgede artık bölge ülkeleriyle uyum içerisinde olan, Filistin Devletini tanıyan bir durumda olması hem kendisi için iyidir hem de bölgenin huzuru için iyidir."
Ä°ran DışiÅŸleri Bakanı Erakçi: ABD müzakerelerde hiç iyi niyet göstermedi
Ä°ran DışiÅŸleri Bakanı Abbas Erakçi de konuÅŸmasının başında DışiÅŸleri Bakanı Fidan'a misafirperverliÄŸi için teÅŸekkür ederek, Türk mevkidaşı ile hem ikili, hem bölgesel hem de uluslararası konudalarda verimli görüÅŸmeler yaptıklarını aktardı.
Ä°ran ve Türkiye'nin iliÅŸkilerinin daima kardeÅŸçe ve dostane olduÄŸunu söyleyen Erakçi, "Özellikle Ä°srail'in saldırıları döneminde ve ocak ayında dış aktörler tarafından gerçekleÅŸtirilen son terör olayları sırasında Türk yetkililer her zaman yanımızda oldu. Bu nedenle Türk devleti ve hükümetine teÅŸekkür ediyorum." dedi.
Ä°srail'in bölgede savaÅŸ çıkarmaya çalıştığını, bölgede yayılmacılığını da devam ettirdiÄŸini söyleyen Erakçi, Tel Aviv'in bu eylemlerini ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin desteÄŸiyle sürdürdüÄŸünü ve bölge ülkelerinin buna karşı dikkatli olmasının önemli olduÄŸunu vurguladı.
Ä°ran'ın bölgede istikrar ve barışı bozacak her türlü eyleme karşı durduÄŸunu belirten Ä°ranlı Bakan, Türkiye ile bölgenin çıkarları konusunda aynı fikirlere sahip olduklarını ve Ä°srail'in planlarını boÅŸa çıkaracak her türlü giriÅŸimi olumlu karşıladıklarını söyledi.
ABD BaÅŸkanı Donald Trump'ın müzakere çaÄŸrılarına iliÅŸkin ise Erakçi, "ABD müzakerelerde hiç iyi niyet göstermedi ancak buna raÄŸmen Ä°ran mantıklı ve adaletli müzakere sürecinden yanadır. Ä°ran karşılıklı çıkar, saygı ve güven temelinde olursa müzakerelere hazırdır. Ä°ran, kendisini, istikrarını ve bölgenin istikrarını korumaya kararlıdır ve dış baskılara da boyun eÄŸmeyecektir." diye konuÅŸtu.
DışiÅŸleri Bakanı Fidan ile görüÅŸmede, Ä°srail'in soykırımı sürdürdüÄŸü Gazze, Suriye, Lübnan ve Irak konusunu da ele aldıklarını aktaran Erakçi, Suriye'nin toprak bütünlüÄŸünün korunmasını Ä°srail'in iÅŸgalinin sona ermesini istediklerini belirtti.
"Irak'ta bu ülkenin hakimiyetini ihlal edecek zorbalığa karşıyız." diyen Erakçi, Lübnan konusunda da bütün gruplar arasında ulusal diyaloÄŸun saÄŸlanması gerektiÄŸini ve Lübnan'daki diyalog sonucunda ortaya çıkacak karara saygılı olduklarını ifade etti.
"Türkiye, Gazze'de soykırımın durdurulması için çok çaba harcadı"
Ä°srail'in Filistinlilere karşı soykırımının durdurulmasını insani yardımların ulaÅŸtırılmasının önemini vurgulayan Ä°ranlı Bakan, "Türkiye, Gazze'de soykırımın durdurulması için çok çaba harcadı, çok emek verdi. CumhurbaÅŸkanı ErdoÄŸan ve Fidan'a teÅŸekkür ediyoruz, her zaman yapıcı tutum sergilediler." dedi.
Erakçi, Türkiye'nin bölgedeki barış ve istikrar çabalarını ve aktif katılımını desteklediklerini ve bundan dolayı Türk yetkililere minnetar olduklarını dile getirdi.
ABD'nin muhtemel askeri saldırısına iliÅŸkin Erakçi, ÅŸunları kaydetti:
"Haziranda askeri saldırıyla amaçlarına ulaÅŸamadılar. O savaÅŸta hezimete uÄŸradılar. Bir kez daha bir yandan müzakere istiyoruz diyerek tehdide baÅŸladılar. Saldırı olursa yine aynı sonuçla karşılaÅŸacaklar. ABD hükümeti, farklı aracılarla müzakere talebinde bulundu. Ä°ran müzakere etmek istiyor daha önce de bildirdik ancak müzakere tehditle baÅŸlamaz öncelikle tehditleri kenara bırakmalılar.
Ä°ran, herhangi bir saldırıya hazirandaki savaÅŸtan daha fazla askeri olarak hazır. Ülkemize saldırı olursa çok güçlü cevap veririz. ABD'nin doÄŸrudan savaÅŸa girmesi durumu deÄŸiÅŸtirecektir. Ä°kili bir savaşın sınırlarını aÅŸma ihtimali var. Umuyorum bir an önce akıl ve mantık çerçevesinde hareket ederler. Bölgeyi savaÅŸa sürüklemek isteyenler inÅŸallah hedeflerine ulaÅŸamazlar."
Erakçi, muhtemel müzakerelerde çerçevenin yalnızca nükleer konuyla ilgili olacağını ve füze kapasitesi gibi konuların müzakere konusu edilmeyeceÄŸini belirterek, "Ä°ran'ın savunma sistemleri hiçbir ÅŸekilde müzakereye konu olmayacaktır. Hiçbir ülke savunmasını müzakere konusu etmez. Biz savunma kabiliyetlerimizi ülkemiz için koruyacağız ve daha fazla güçlendireceÄŸiz." deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Türkiye ile sürekli istiÅŸare halinde olduklarını dile getiren Erakçi, "DışiÅŸleri Bakanı Fidan ile geçen hafta neredeyse her gün görüÅŸtük. Türkiye'deki dostlarımızın fikirlerine ve görüÅŸlerine çok deÄŸer veriyoruz ve çözüm yolu bulma konusundaki çabalarını da takdir ediyoruz. Türkiye komÅŸumuz olarak her zaman bizim için öncelikli konumdadır." ÅŸeklinde konuÅŸtu.
