Kritik enflasyon verisi öncesinde dolar kuru güne yüzde 4'ü aÅŸan artışla baÅŸladı. 2021'i 13,30 ile kapatan dolarda bu sabah 13,90 seviyesi aşıldı.
~2022’ye iÄŸneden ipliÄŸe, köprü geçiÅŸ ücretlerinden elektrik ve doÄŸalgaza kadar tarihi zamlarla giren Türkiye’de piyasaların açılmasıyla döviz kurları da sert yükseldi.
20 Aralık’ta 18,36 ile zirveye yükseldikten sonra Merkez Bankası’nın örtülü döviz satışları ve kur korumalı mevduat uygulamasıyla 10,27’ye kadar gerileyen dolar/TL’de yükseliÅŸ sürüyor.
2021’i 13,30 seviyelerinde kapatan kur, bu sabah yüzde 4’ün üzerinde yükseliÅŸle 13,93’ü gördü.
2021’i 15,08 seviyesinde kapatan euro/TL’de de bu sabah 15,81 seviyesi görüldü.
Döviz kurlarında bugün açıklanacak aralık ayı enflasyon verisi önemli olacak.
ENFLASYONDA 18 YILIN ZÄ°RVESÄ° BEKLENÄ°YOR
Para politikası ve yeni ekonomik model endiÅŸeleriyle rekor seviyelerde deÄŸer kaybeden TL’nin etkisi ile Tüketici Fiyatları Endeksi’nin (TÜFE) aralık ayında 18 yılın zirvesi olan yüzde 30.6’ya yükselerek yılsonu hedeflerinin çok üzerinde gerçekleÅŸmesi bekleniyor.
Reuters’ın 13 katılımcıyla gerçekleÅŸtirdiÄŸi ankette aralık ayı için yıllık enflasyon tahminleri yüzde 26.4 ila yüzde 37.3 arasında deÄŸiÅŸiyor. TÜFE en son Mayıs 2003 döneminde yüzde 30.7 artış kaydetmiÅŸti. Aylık enflasyonun ise yüzde 9 seviyesinde gerçekleÅŸmesi bekleniyor ve tahminler yüzde 5.5 ila yüzde 14.6 bandında yer alıyor.
GIDA FÄ°YATLARINDA TARÄ°HÄ° ARTIÅž
Ankara’da gıda fiyatlarının aylık yüzde 25 arttığını, yıllık olarak kasımdaki yüzde 27’den aralıkta yüzde 55’e yükseldiÄŸini açıklayan Türk-Ä°ÅŸ’e göre gıda enflasyonunda en son “Kasım 1987 seçimlerini izleyen Aralık 1987’de” bu denli yüksek bir artış gerçekleÅŸmiÅŸti.
TL’deki hızlı deÄŸer kabının gıda, çekirdek mal ve enerji fiyatlarına yansımalarıyla aralıkta çift haneli bir enflasyon rakamı görülebileceÄŸini ifade eden Gedik Yatırım Ekonomisti Serkan Gönençler, kurun güncel seviyelerde seyretmesi halinde ocak ayında yıllık enflasyonun hafif gerileyebileceÄŸini belirtti.
“Dolar/TL kurunun rekor seviyelerden geri çekilmesi ile ocakta belli ürünlerdeki fiyat artışlarının bir kısmının geri alınması gözlenebilir. Fakat yüksek maliyetten edinilen ham maddeler, yeni yıl ile elektrik ve doÄŸalgaz gibi enerji fiyatlarında yapılması muhtemel artışlar ve hizmet enflasyonu üzerindeki gecikmeli kur etkileri ocak ayında enflasyondaki gerilemeyi sınırlayabilir. Ocak ayından sonra ise gecikmeli kur etkileriyle enflasyon bir süre daha yükseliÅŸini sürdürebilir.”
Nisan ayına kadar yedi aylık yükseliÅŸin ardından tüketici enflasyonu mayısta tam kapanma tedbirlerinin etkisiyle yüzde 16.59’a düÅŸmüÅŸtü. Ardından enflasyon belirgin bir yükseliÅŸ eÄŸilimine girdi ve TL’deki deÄŸer kaybının etkisinin fiyatlara yansıması ile kasımda yüzde 20’nin üstüne yükseldi.
TCMB’NÄ°N YIL SONU TAHMÄ°NÄ° ÇOK GERÄ°DE KALDI
TCMB yılın ekim ayı sonunda yayımladığı enflasyon raporunda 2021 için enflasyon tahminini yüzde 18.4’e olarak belirledi. Hükümetin 2022-2024 yıllarını kapsayan planını içeren OVP’ye göre sene sonu enflasyon tahmini yüzde 16.2 seviyesindeydi.
CumhurbaÅŸkanı Tayyip ErdoÄŸan’ın düÅŸük faiz politikası endiÅŸeleriyle yükselen dolar/TL geçen hafta tarihi zirve olan 18.4 seviyesine ulaÅŸtı. ErdoÄŸan’ın TL’deki deÄŸer kaybını durdurmak için açıkladığı mevduata döviz koruması ile birlikte kamu destekli ÅŸekilde TL’deki rekor deÄŸer kaybı yerini genel olarak sert deÄŸer kazancına bıraktı.
Üretim, ihracat ve cari dengede fazla verilmesini öngören ekonomik plan çerçevesinde TCMB politika faizini eylül ayından beri 5 puan düÅŸürerek yüzde 14 seviyesine çekti. TCMB enflasyonun kısa vadede oynak bir seyir izlemesini beklediklerini fakat geçici unsurların etkisini kaybetmesi sonrasında parasal duruÅŸun enflasyonun düÅŸüÅŸ eÄŸilimine dönmesini saÄŸlayacak bir tampon iÅŸlevi göreceÄŸini belirtti.
ErdoÄŸan TL’nin deÄŸer kazanmasına ardından sanayici ve esnafa, fiyatları artış yaptıkları hızda indirmeleri için çaÄŸrıda bulundu. Dün bazı marketlerde yüzde 30’a ulaÅŸan indirim yaptıklarını açıkladılar.
Ekonomistler TL’deki geçen haftaki sert deÄŸer kazançları öncesi enflasyonun önce yüzde 30’a ardından yüzde 40’a doÄŸru yükselmesini bekliyorlardı.
Ankara için dün açıklanan Türk-Ä°ÅŸ verileri sonrası ise ekonomistlerin büyük bölümü yıllık enflasyonun bu ay yüzde 30’u geçmesini bekliyorlar.
Yıllık enflasyonda sınırlı düÅŸüÅŸ ya da yükseliÅŸlerle yüzde 30 civarı seyrin birkaç ay daha devam etmesi genel beklenti olmaya devam ederken olası düÅŸüÅŸler için ise ekonomistler fiyat indirimlerinin ne boyutta olacağını izliyorlar.
‘6 AY SONRA UYANIN’
Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati ise dünkü konuÅŸmasında bundan sonraki mücadele alanlarının enflasyon olduÄŸunu belirterek ÅŸöyle dedi:
“Birkaç ay keyif sürecek bazıları. Enflasyon ÅŸöyle oldu böyle oldu (diye). Bu enflasyon önümüzdeki yıl geleceÄŸi noktalar…(için) heyecanlanıyorum. Hani ÅŸöyle hayal edersiniz ya “bir uyusam da 6 ay sonra uyansam diye… Bir uyuyun 6 ay sonra uyanın Türkiye’de… Çok farklı noktalarda olacağız.”
Reuters anketindeki 2022 sonu enflasyon tahmini sorusuna cevap veren dört ekonomistin medyanı yüzde 24.85 seviyesinde oluÅŸtu.
TÜÄ°K, aralık ayı enflasyon verisini bugün saat 10.00’da açıklayacak.
