~Eyüp Sultan Türbesi’nin tarihi çinileri çekiçli saldırıya uÄŸradı. Vandal saldırı, çinilerdeki ‘iÅŸlemeli kanatlı Rûmi’ olarak bilinen süslemenin, bir süre önce sosyal medyada ‘ÅŸeytan figürü’ olduÄŸu gerekçesiyle hedef gösterilmesinin ardından yapılan uyarılara raÄŸmen yaÅŸandı. Tepkilerin ardından Ä°stanbul ValiliÄŸi Ä°l Kültür ve Turizm MüdürlüÄŸü, saldırganın ‘zihinsel engelli’ olduÄŸunu belirterek, çinilerin tamir edileceÄŸini açıkladı.
Eyüp Sultan Türbesi’nin tarihi çinilerine yapılan çekiçli saldırı büyük tepki topladı. Vandal saldırı, tarihi çinilerde yer alan ve geleneksel sanatlarda ‘iÅŸlemeli kanatlı Rûmi’ olarak bilinen süslemenin, bir süre önce sosyal medyada ‘ÅŸeytan figürü’ olduÄŸu gerekçesiyle hedef gösterilmesinin ardından geldi. Çekiçli saldırı sanat tarihçisi Habibe Çalışkan’ın kullandığı Tasvir Sanatları adlı sosyal medya hesabından, saldırı anının güvenlik kamerası kaydı eÅŸliÄŸinde ÅŸu ifadelerle duyuruldu: “Aylar öncesinde uyardık…
Eyüp Sultan Türbesi çinileri hedef gösterildi tehdit altında dedik, Rumi motifini ÅŸeytan motifine benzeterek adres gösteren herkes bu tahribattan sorumludur.” Görüntülerde, bir kiÅŸinin söz konusu motiflerin bulunduÄŸu iki çiniyi elindeki çekiçle kırmasına raÄŸmen, etrafta duruma müdahale eden hiçbir güvenlik görevlisinin olmadığı görüldü. Sosyal medyada büyük tepki toplayan olayın ardından, Ä°stanbul ValiliÄŸi Ä°l Kültür ve Turizm MüdürlüÄŸü’nün yaptığı açıklama ise pes dedirtti. Saldırganın yakalandığını belirten müdürlük, “Olay anında türbe güvenlik görevlileri tarafından yakalanan ÅŸahıs polis ekibine teslim edilmiÅŸtir. Åžahsın Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh SaÄŸlığı ve Sinir Hastalıkları EÄŸitim ve AraÅŸtırma Hastanesi’nce düzenlenmiÅŸ yüzde 80 oranında zihinsel engelli raporu olduÄŸu tespit edilmiÅŸtir. Konuyla ilgili adli ve idari tahkikat baÅŸlatılmıştır” ifadelerini kullandı. Açıklamada ayrıca, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın çinilerin tamiri için çalışma baÅŸlattığı belirtildi. Öte yandan, türbede meydana gelen vandal saldırının ardından, gözler her gün binlerce kiÅŸinin ziyaret ettiÄŸi ve isteyenin elini kolunu sallayarak zarar verebildiÄŸi görülen tarihi eserlerdeki koruma zafiyetine çevrildi. Tarihi eserlerdeki güvenlik zafiyetini ortaya koyan bir skandal da kısa bir süre önce Ayasofya Camii’nde yaÅŸanmıştı. Caminin önce 500 yıllık Ä°mparator Kapısı, ardından Osmanlı döneminden kalma su haznesinin kapağı kırılmış, tahribat sosyal medyada büyük tepki toplamıştı. Tepkilerin ardından Ä°stanbul Ä°l Kültür ve Turizm MüdürlüÄŸü Tarafından yapılan açıklamada Ayasofya Camii’nin 159 güvenlik kamerası, 250 güvenlik görevlisi tarafından korunduÄŸu belirtilmiÅŸti.
10kr02mman.jpg
‘Åžeytan figürü’ ifadesiyle hedef gösterilmiÅŸti
Eyüpsultan türbesindeki çinilerin hedef gösterildiÄŸi video Kasım 2021’de sosyal medyada dolaşıma girmiÅŸti. Videoda, türbeyi ziyaretçilerine hitap ettiÄŸi görülen bir kiÅŸi, söz konusu çinilerde yer alan ‘iÅŸlemeli kanatlı Rumi’ motifini eliyle göstererek, “Google’dan ÅŸeytan yazıp bakabilir misiniz? Bunu kim yaptı buraya? Bunu bir sormak lazım, ne zamandan beri ihanete uÄŸruyoruz?” ifadelerini kullanıyor. Video o dönem sosyal medyada pek çok hesap tarafından paylaşılmış, birçok sanatsever tarihi çinilerin hedef gösterildiÄŸi için tehlike altında olduÄŸunu belirterek, korunması çaÄŸrısında bulunmuÅŸtu.
Rumi motifi Anadolu Selçuklularına dayanıyor
Eyüp Sultan Türbesi’nin giriÅŸ kapısının sağında ve solunda yer alan çinilerdeki Rumi motifi, Türk süsleme sanatının klasik üsluplarından biri olarak biliniyor. Gerek mimaride gerek eÅŸya üzerinde en çok kullanılan bu süsleme tarzı, adını Roma imparatorluÄŸu yönetimi altındaki Anadolu’ya Diyarı Rum denmesinden dolayı aldı. Rumi süsleme tarzı Türk ve Ä°slâm ülkelerinde çok yaygın olan, Anadolu Selçuklularının geliÅŸtirdiÄŸi bir süsleme üslubuydu. Türk bezeme sanatlarının hemen hemen her dalında çok uzun bir dönemden beri kullanılan motifin, sadeden kanatlıya, sencideden iÅŸlemeliye kendi içinde birçok türü bulunuyor.
