~Zonguldak'ın Çaycuma ilçesine baÄŸlı Filyos beldesindeki liman, coÄŸrafi avantajıyla Karadeniz ticaretinde kilit bir durak ve bölge ekonomisine büyük katkı saÄŸlama görevine baÅŸladı.

~Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Denizcilik Fakültesi AraÅŸtırma Görevlisi Dr. Umur Bucak, konuya iliÅŸkin AA muhabirine deÄŸerlendirmelerde bulundu.

Limanın, yıllık 25 milyon ton konteyner elleçleme kapasitesine sahip olduÄŸunu belirten Bucak, "Filyos Limanı, ortaya koyduÄŸu yüksek kapasiteyle, Türkiye ticaretinin kuzey kapısı olacak." dedi.

Bu noktada, özellikle uluslararası yükleri ve gemileri limana çekebilmek için Filyos Limanı'nın Karadeniz'deki rakiplerini iyi analiz etmek gerektiÄŸine iÅŸaret eden Bucak, burada Rusya'nın Novorossiysk, Romanya'nın Köstence ve Ukrayna'nın Odessa limanlarının öne çıktığına dikkati çekti.

~Karadeniz limanlarının özellikleri
Bucak, 8,3 kilometre uzunluÄŸunda kıyı ÅŸeridine sahip Novorossiysk Limanı'nın, su derinliklerinin 8-15,6 metre arasında deÄŸiÅŸiklik gösteren 89 rıhtımında, yılda yaklaşık 142 milyon ton toplam yük içerisinde 900 bin TEU konteyner elleçlendiÄŸini anlattı.

Köstence Limanı'nın da 10'unun kuru yük, 4'ünün sıvı yük, 2'sinin araç, 8'inin ağır ve büyük yük konusunda uzmanlaÅŸmış toplam 24 rıhtıma sahip olduÄŸunu vurgulayan Bucak, su derinliÄŸi 7-19 metre arasında deÄŸiÅŸen rıhtımlarda, yılda yaklaşık 67 milyon ton toplam yük içerisinde 700 bin TEU konteyner elleçlendiÄŸi bilgisini verdi.

Bucak, 9 kilometrelik kıyı ÅŸeridine sahip Odessa Limanı'nın ise su derinliÄŸi 8,8-11,7 metre arasında deÄŸiÅŸen 54 rıhtımında yıllık 46 milyon ton elleçleme kapasitesi bulunduÄŸunu ve limanda yılda yaklaşık 650 bin TEU konteyner elleçlendiÄŸini söyledi.

Filyos Limanı'nın ise rakiplerine göre oldukça önemli bir konumda bulunduÄŸunun altını çizen Bucak, ÅŸöyle devam etti:

"Ä°stanbul BoÄŸazı, SüveyÅŸ Kanalı'nın 3 katı, Panama Kanalı'nın 4 katı daha yoÄŸun gemi trafiÄŸine sahip. Rakiplerine göre dünyanın en fazla gemi trafiÄŸine sahip dar geçidi olan Ä°stanbul BoÄŸazı'na çok daha kısa bir mesafede yer alması ve gemilerin uÄŸrak yapması için yakıt ikmali, bakım-onarım gibi çeÅŸitli hizmetler gibi konularda Filyos Limanı dikkat çekiyor. Böylece ülkemizdeki tedarikçiler ve bakım onarım tesisleri için önemli bir fırsat ortaya çıkacak."

"Türkiye Petrolleri'nin limandaki projeleri desteklenmeli"
Karadeniz'in en yüksek elleçleme miktarına sahip Novorossiysk Limanı'nda en fazla sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gaz, petrol ve yaÄŸlar gibi sıvı dökme yüklerin elleçlendiÄŸini belirten Bucak, limanın yakın çevresinde 1500 kilometrelik ham petrol boru hattı kullanıldığını, Kazakistan ve Rusya rezervlerinin bu liman vasıtasıyla aktarıldığını dile getirdi.

~Bu noktada, liman sahasında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) yürüttüÄŸü petrol arama ve çıkarma projelerinin desteklenmesi gerektiÄŸini vurgulayan Bucak, ÅŸu deÄŸerlendirmelerde bulundu:

"Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı Projesi'nin kuzey ayağı olarak da düÅŸünülebilecek Filyos Limanı'na entegre bir boru hattı kurulması, limana önemli bir rekabetçi avantaj kazandıracaktır. Son yıllarda Karadeniz'deki konteyner taşımacılığında, KuÅŸak ve Yol GiriÅŸimi kapsamındaki yatırımlar neticesinde, doÄŸrusal bir artış eÄŸilimi izlenmektedir. Samsun Limanı, konteyner elleçlemede 2020'de yaklaşık yüzde 67'lik bir artış yakaladı. Bu sebeple, bir tarafı konteyner terminali olarak planlanan Filyos Limanı'nın, eriÅŸilebilirlik noktasındaki demir yolu entegrasyonu projelerinde ısrarcı olunmalı."

Bucak, kısa vadede, limanda operasyonel faaliyetler yürüten TPAO'nun, ülkenin kuzey ticaretine önemli katkılar verdiÄŸini, keÅŸfedilen ve yeni keÅŸfedilecek doÄŸal gaz rezervleriyle bu katkının katlanarak artacağını kaydetti.

Türkiye'nin önemli sanayi ve ticaret merkezlerine yakınlığı sebebiyle limanın, kısa sürede ülke ticaretinin kuzeye açılan kapısı olacağını vurgulayan Bucak, "Bu noktada sanayiye yönelik teÅŸvikler ve serbest bölge yapılanması, tetikleyici bir güç olacaktır. Bir boru hattı projesiyle de hem kuzeydeki rakiplerimize karşı rekabetçi avantaj elde edilebilir hem de hinterland boyunca petrol ve doÄŸal gaz rezervi olarak önemli merkezlere eriÅŸim saÄŸlanabilir." dedi.

"Konteyner taşımacılığında da Filyos tercih edilecek"
Ülkenin kuzey-güney aksında yürütülebilecek demir yolu entegrasyonu projeleriyle Filyos Limanı'nın Mersin, Ä°skenderun veya Antalya limanlarıyla doÄŸrudan baÄŸlantısının da kurulabileceÄŸini dile getiren Bucak, "Filyos Limanı ile Akdeniz'i birleÅŸtiren herhangi bir proje, hem Rusya'nın Çin ile deniz yolu taşımacılığında hem de Akdeniz ülkeleriyle ticaretinden pay almamızı saÄŸlayabilir. Böylece Ä°stanbul BoÄŸazı'ndaki trafik rahatlatılırken, taşıma süreleri kısaltılabilir." ifadelerini kullandı.

Özellikle Karadeniz'de konteyner hareketliliÄŸindeki artış ele alındığında, Filyos Limanı'nın konteyner taşımacılığında tercih edilen bir liman olacağını vurgulayan Bucak, sözlerini ÅŸöyle tamamladı:

"KuÅŸak ve Yol GiriÅŸimi'nin deniz yolu ayağında bir nevi by-pass edilen ülkemiz adına çok modlu taşımacılığı içeren alternatif bir rota sunulması saÄŸlanabilir. Bu kapsamda geliÅŸen demir yolu taşımacılığına dünyanın en büyük gemi operatörlerinin yatırım yaptığı görülmektedir. Bu durum, ileride uzun mesafe taşımalarda yalnızca deniz yolunu içeren rotalardansa, birden fazla taşıma modunun kullanılacağı rotaların yer alacağını göstermektedir. Bu sebeple, demir yolu entegrasyonunun saÄŸlanması, limanın rekabetçiliÄŸinin sürdürülebilirliÄŸi açısından da oldukça önemlidir."