Türkiye'nin kapsamlı hava savunma sistemi için kritik adım geldi. Savunma Sanayii Ä°cra Komitesi, ‘Çelik Kubbe’ sistemini karara baÄŸladı. En alttan baÅŸlayıp en uzun menzile kadar aÄŸ merkezli ve yapay zeka destekli bir kalkan saÄŸlayacak bu yapı Gök Vatan’da kuÅŸ uçurtmayacak.
CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan baÅŸkanlığında toplanan Savunma Sanayii Ä°cra Komitesi’nin ardından yapılan basın açıklamasında konuyu yakından takip edenler için iki kritik geliÅŸme vardı.
Bunlardan ilki, ismi ‘Çelik Kubbe’ olarak netleÅŸtirilen sistemin ‘karara baÄŸlanması’ yani daha net bir ifadeyle en üst düzeyde onaylanmış olması. DiÄŸer detay ise metinde aÄŸ merkezli yapılara yönelik atıf. Her iki konu da aslında sadece kendi alanlarında baÅŸlatacakları yeni dönem için deÄŸil, Türk Savunma Sanayii’ndeki dönüÅŸümü göstermesi adına da dikkate deÄŸer.
Çelik Kubbe nedir, ne iÅŸe yarar?
Bu soruya cevap vermeden önce sahadaki bir gerçekliÄŸin altını çizmekte fayda var. Günümüzde artık tehdidin nereden, ne zaman ve nasıl geleceÄŸi konusu giderek daha karmaşık bir hal alıyor. GeliÅŸen teknoloji ve buna ulaşılabilirlik haliyle terör örgütleri ya da vekil güçler için de ciddi bir güç çarpanı oluyor.
Ä°ÅŸte bu noktada savunma hem giderek zorlaşıyor hem de çok daha pahalı kalıyor. Bu da sürdürülebilirlik meselesinin önemini ortaya koyuyor.
Türkiye’nin özellikle hava savunma sistemlerine ihtiyacı gün gibi ortada. Bir yandan yerli ve milli sistemler geliÅŸtiriliyor ancak bir yandan da bu sistemler gelene kadar yabancı muadilleri görev üstleniyor
Gök Vatan’ın üzerine katmanlı güvenlik ÅŸemsiyesi
Sistemi temel olarak Gök Vatan’ın dört bir yanını kapsayacak bir güvenlik ÅŸemsiyesi olarak düÅŸünmek mümkün. Katmanlar halindeki bu sistemde temel amaç çok alçak irtifadan baÅŸlayıp en yükseÄŸe varana kadarki tehditleri bir yelpaze içinde karşılayabilmek. Türkiye’nin ortaya koyduÄŸu ‘Çelik Kubbe’ yaklaşımı tam da bunu hedefliyor.
Sistem için yol haritasını en basit haliyle anlatmak istersek ÅŸöyle bir liste mümkün… Hedefi tespit et, sonra teÅŸhis et, ardından bunu deÄŸerlendir, karar ver ve nihayetinde imha et. Bu denklem ne kadar hızlı ve koordineli iÅŸlerse korumak istediÄŸiniz bölge o kadar güvende oluyor.
Çelik Kubbe için iÅŸin aslan payını Aselsan üstleniyor. Sistemin tam olarak ne zaman tamamlanacağı net deÄŸil. Ancak inÅŸa edilecek kubbe için gerekli olan kimi sistemlerin geliÅŸtirildiÄŸini ve halihazırda sahada kullanıldığını biliyoruz.
Çelik Kubbe’nin içinde hangi sistemler olacak?
Az önce de bahsettiÄŸimiz üzere sistemde baÅŸrol Aselsan’ın. Haliyle içerdeki oyuncuların birçoÄŸu da buradaki mühendislerin geliÅŸtirdiÄŸi platformlar olacak.
Hava savunma ağını çok kısa menzil, kısa menzil, orta menzil ve uzun menzil olarak 4 katmana ayırmak mümkün.
Bu noktada akla ilk gelen bazı sistemleri hızlıca sayalım. Ä°lk sırada çok kısa menzil hava savunma sistemleri var. Adından da anlaşılacağı üzere oldukça yakın mesafeden gelebilecek tehditlere çözüm üretmek için kullanılıyorlar. Azami 10 kilometre etki menzili ve 5 kilometre irtifa sınırı bulunan bu ilk çeper için Türkiye’nin elinde farklı seçenekler mevcut.
ASELSAN imzalı Korkut, Gökberk, Åžahin, Göker, Ä°htar ve SUNGUR ÅŸemsiyenin ilk kısmında akla ilk gelenler.
Gelelim 5 ila 10 kilometre arası olarak bilinen alçak irtifa katmanına… Türkiye’nin eli burada da kuvvetli. HERÄ°KKS, C-RAM, HÄ°SAR A+, GÖKDEMÄ°R, GÜRZ gerektiÄŸi takdirde kullanılabilecek sistemler.
Orta sınıf tehditler için HÄ°SAR görevde
Sıradaki katmanımız 10 ila 15 kilometre irtifayı kapsayan ve ‘orta irtifa’ olarak bilinen alan… KALKAN 1 ve KALKAN 2 ile HÄ°SAR O+ öne çıkıyor.
KALKAN bu noktada bir nevi ‘gözcü’ rolünde. Sistem en basit haliyle mobil hava savunma radarı olarak tanımlanıyor. Hava hedeflerini hızla ve en doÄŸru ÅŸekilde tespit ediyor. Türkiye’nin ilk milli hava savunma erken ikaz radarı olma özelliÄŸini taşıyan sistem süreç içerisinde yeni yetenekler de kazandı.
Uzun menzilde aslan payı SÄ°PER’in
Åžemsiyenin en üst kısımlarından birinde uzun menzilli hava savunma sistemleri var. Bu alan için irtifanın 15-30 kilometre aralığında, menzilin ise 60 kilometrenin üzerinde olduÄŸunu hatırlatalım. Burada aslan payı tamamen SÄ°PER’e ait…
Türkiye’nin yerli ve milli imkanlarla geliÅŸtirdiÄŸi ilk uzun menzilli hava savunma sistemi olan SÄ°PER’in bu yıl envantere girmesi bekleniyor. Açık kaynaklara yansıyan kimi bilgilere göre, ilk aÅŸamada 100 kilometre menzilli SÄ°PER Ürün-1 sahaya inecek. Daha sonra menzili artırılan SÄ°PER-2’yi göreceÄŸiz. Nihayetinde SÄ°PER-3 ile bu alan taçlandırılacak.
Savunma sistemleri birbiriyle konuÅŸacak
Bu sistemler Türkiye’nin çok farklı noktalarındaki radar aÄŸlarına entegre olacak. Sadece bununla kalmayıp aynı zamanda hem radarlarla hem de birbirleriyle haberleÅŸecek. Haliyle tüm bu süreçler tamamlandığında aslında Ankara hava savunmada uzun yıllardır hedeflediÄŸi entegrasyonu saÄŸlamış olacak.
Sadece radarlar ya da hava savunma sistemleri üzerinden düÅŸünmek fotoÄŸrafın bütününü eksik bırakıyor. Ülkemizin havadan erken ihbar uçakları, GENESÄ°S savaÅŸ yönetimi, Barış Kartalı gibi havadan ikaz ve uyarı için kullandığı geliÅŸmiÅŸ kabiliyetleri de var. Çelik Kubbe, bu parçaların bir araya gelmesini ve birbiriyle eÅŸ zamanlı çalışabilmesini de hedefliyor.
Tüm bunları alt alta eklediÄŸiniz zaman Türkiye kendi hava savunmasını baÅŸkasına muhtaç olmadan, son derece geliÅŸmiÅŸ sistemlerle ve mümkün olan en maliyet etkin çözümle koruyabiliyor. Anadolu’nun savunmasında yapbozun en büyük eksiklerinden biri yine Türk mühendislerin alın teriyle tamamlanıyor…
