Dolar kurunda seçim sonrası hızlanan artış bu sabah günlük yüzde 7'yi aÅŸtı. Dün günü 21,50 seviyesinden kapatan dolar/TL bu sabah 23,15'i aÅŸtı.
Seçim öncesinde hükümetin rezervleri kullanarak yükselmesini önlediÄŸi döviz kurları, bu sabah adeta patladı.
Seçim sonrası yükseliÅŸe geçen dolar/TL’de bu sabah artış hızlandı.
Dün günü 21,50 seviyesinden kapatan dolar/TL bu sabah 23,16 seviyesini gördü. Kurda günlük yükseliÅŸ yüzde 7’yi aÅŸtı.
Dün günü 23 seviyesinden kapatan Euro/TL’de de bu sabah 24,93 seviyesi görüldü.
Dolar kuru, seçimlerin ilk turunun olduÄŸu 14 Mayıs’ta 19,60 seviyesindeydi. O günden bu güne kurda artış, yüzde 18 oldu.
Döviz kurlarında bu sabahki seviyede sert hareketler en son Aralık 2021’de görülmüÅŸtü.
KURLARDA NORMALLEÅžME!
Dolar/TL kamu kontrollü bir yapı ile seçim öncesindeki dar bantta iÅŸlem gördüÄŸü yatay seyirden tamamen uzaklaşırken, TL bugün dolar karşısında güne yüzde 6’ya yakın deÄŸer kaybı ile baÅŸladı.
Bankacılar, kamunun yön belirleyici olduÄŸu ve rezervler ile seçim öncesi olması gerekenden daha deÄŸerli tutulan TL’nin normalleÅŸme sinyalleri ile deÄŸer kaybettiÄŸini, deÄŸer kayıplarının devam edebileceÄŸini belirtiyorlar.
Kamunun yön belirleyici olmadığı ülkenin risk priminde ise TL’deki “normalleÅŸme sinyalleri içeren” deÄŸer kayıplarına raÄŸmen belirgin düÅŸüÅŸler yaÅŸanıyor. Piyasalar önce ekonomi kadroları atamalarını ardından ise uygulanacak politikaların netleÅŸmesi süreçlerini bekliyorlar.
AKP kadrolarında uzun yıllar ekonomi yönetiminde görev alan Mehmet ÅžimÅŸek’in Hazine ve Maliye Bakanı olarak atanması uluslararası yatırımcılar tarafından memnuniyetle karşılandı.
YATIRIMCILAR UMUTLU
Son yıllardaki politikalarla Türkiye piyasalarındaki varlıklarını belirgin azaltan uluslararası yatırımcılar, “saygı duydukları” bir isim olan ÅžimÅŸek’in atanmasının ülkeyi finansal uçurumdan da uzaklaÅŸtıracağını umuyorlar.
Yeniden CumhurbaÅŸkanı olarak seçilen Tayyip ErdoÄŸan, enflasyonun kalıcı hale gelmesi ve milyarlarca dolar döviz rezervinin erimesinden kaynaklanan ekonomik sorunlarla mücadele etmek için ÅžimÅŸek’i atadı.
Bankaları ucuz kredi vermeye teÅŸvik etmenin yanı sıra uygulanan politikalar bir çok yabancı yatırımcının da Türkiye’den çıkmasına sebep oldu. Bu süreç piyasaya göre ÅžimÅŸek’e çözmesi gereken karmaşık bir sorun da bıraktı. ÅžimÅŸek, “Türkiye’nin rasyonel bir zemine dönme dışında bir seçeceÄŸi kalmadığını” söylemiÅŸti.
YENÄ° ATANACAK Ä°SÄ°MLER BEKLENÄ°YOR
Piyasalar bu açıklamaları ekonomi politikalarında sürdürülemez olarak eleÅŸtirilen bir yapıdan normalleÅŸmeye geçiÅŸin ilk sinyalleri olarak yorumlandı. Ardından ise piyasalar TCMB baÅŸta olmak üzere bankacılık ve sermaye piyasaları düzenleme kurumları, Türkiye Varlık Fonu ve kamu bankaları yönetimlerindeki deÄŸiÅŸiklikleri beklemeye baÅŸladı.
Piyasalar atamaların ardından ise uygulanacak politikaların detaylarını izleyecek. Bu kapsamda ÅžimÅŸek’in çalışmaya baÅŸladıklarını söylediÄŸi orta vadeli programı öne çıkması beklenen metinler arasında yer alacak.
Amundi varlık yöneticisi Hakan Aksoy, “ÅžimÅŸek’in ilk açıklaması ÅŸeffaflık, tutarlılık, öngörülebilirlik ve uyum getirmek amaçlıydı” dedi ve bu açıklamanın “politikada ileriye dönük bir deÄŸiÅŸiklik için iyimserliÄŸi” kuvvetlendirdiÄŸine dikkat çekti.
‘DAHA FAZLASI GEREKLÄ°’
Ancak analistlere göre yükselen enflasyona raÄŸmen faizleri düÅŸürmek gibi yıllardır sürdürülen geleneksel olmayan politikaların beraberinde getirdiÄŸi sorunları çözmek ve çeÅŸitli piyasa çalkantılarından defalarca olumsuz etkilenmiÅŸ yatırımcıların güvenini yeniden kazanmak için ÅžimÅŸek’in atanmasından daha fazlası da gerekli.
Ä°ÅŸlevsel bir piyasayı ve yurtiçinde ve yurtdışında yatırımcı güvenini yeniden tesis etmek için çok önemli bir unsur olan para politikası seyrinin netleÅŸmesi piyasalar hala belirsiz. ErdoÄŸan’ın, 22 Haziran’da yapılacak ilk bir sonraki para politikası toplantısı öncesinde Merkez Bankası’nın (TCMB) yeni baÅŸkanını da belirlemesi bekleniyor.
Enflasyonun eleÅŸtirilen TÜÄ°K ölçümlerine göre yüzde 40’ın hafif altında bulunması ve politika faizinin yüzde 8,5 seviyesinde olması, Türkiye’nin dünya genelindeki büyük ekonomiler arasında açık ara en düÅŸük “reel” faiz oranına sahip olduÄŸu anlamına geliyor. TL’nin ihtiyatsız bir ÅŸekilde yönetilmesi döviz rezervlerinin on milyarca dolar düÅŸmesine sebep oldu.
East Capital varlık yöneticisi Emre Akçamak, “Uzun vadeli stratejik yatırımcıların geri dönmesi çok kolay olmayacak. Muhtemelen aylar, hatta yıllar alacak” dedi.
Bankacılar 23 seviyesine yaklaÅŸan dolar/TL’deki kademeli yükseliÅŸin bir süre daha devam etmesinin ‘daha saÄŸlıklı piyasa koÅŸulları’na iÅŸaret edeceÄŸini belirtiyor.
‘DEÄžER KAYBI BÄ°R SÜRE DAHA SÜRECEK’
Bir bankanın döviz masası iÅŸlemcisi, “Son deÄŸer kayıpları ile seçimden önce dolar/TL’nin olması gerekenden oldukça aÅŸağıda tutulması uygulamasında büyük bir deÄŸiÅŸim görüyoruz. Bu rezerv kayıplarının ana kaynağı haline gelmiÅŸti. TL’nin rezervler ile savunulması gerekmeyecek seviyelerde iÅŸlem görmeye her gün yaklaşıyor. DeÄŸer kayıplarının bir süre daha devam etmesini bekliyorum ancak bugünkü gibi yüzde 5 üzeri kayıplar beklenen seviyelerin de gittikçe yaklaÅŸtığını gösteriyor” dedi.
Dolar/TL’de yeni zirve bu sabah görülen 22.85 oldu. Bu verilere göre TL dolar karşısında dünkü kapanışa göre yüzde 5,8, seçimlerin ilk turu öncesine göre yüzde 14.3 deÄŸer kaybederken, yılbaşından bugüne ise yüzde 18,1 kayıp yaÅŸadı. TL’nin son beÅŸ yıllık kaybı ise yüzde 81’i aÅŸmış durumda.
Hükümetin “istikrarlı TL”, piyasanın ise kamu kontrollü olarak nitelediÄŸi TL, uzun süredir günlük yüzde 0,1-0,2 gibi sınırlı deÄŸer kayıpları kaydediyordu.
TL’deki deÄŸer kaybına raÄŸmen kamunun yön belirleyici olmadığı CDS’te ve eurobond getirilerinde belirgin düÅŸüÅŸler görülüyor. Seçimler döneminde 700 baz puana yaklaÅŸan Türkiye’nin kredi iflas takası primi (CDS) Pazartesi günü 485/495 baz puanın altına geriledi.
Hükümetin, 2021 Eylül’de baÅŸlayan keskin faiz indirimleriyle fiiliyata geçen düÅŸük faiz, yatırım odaklı kredi ve cari fazla politikası, cari fazlaya yol açmadığı gibi enflasyonu 24 yılın zirvesine çıkardı, alım gücünün ve döviz rezervlerinin keskin bir ÅŸekilde düÅŸmesine sebep oldu. Bankacılar TCMB öncü verilerinden seçimler döneminde sert gerileyen net ve brüt rezervlerdeki düÅŸüÅŸün geçen hafta itibarıyla durduÄŸunu hesaplıyor.
ErdoÄŸan’ın alışılagelmiÅŸ ekonomi politikalarına daha önce de yöneldiÄŸi ancak hızlı bir ÅŸekilde karar deÄŸiÅŸtirdiÄŸine de dikkat çeken analistler bu kapsamda ÅžimÅŸek’e ne kadar bağımsızlık tanınacağına ve görevde kalacağı sürenin de önemine vurgu yapıyorlar.
