~~Avrupa'da ortaya çıkan zehirli yumurta krizi, Avrupa ülkelerinden yumurta ihraç eden 2 Asya ülkesine de sıçradı.
~~Hızla büyüyen yumurta krizi sonucu milyonlarca yumurta süpermarket rafları ve depolardan alınarak imha edildi. Skandalın sadece Hollanda'da 150 milyon avroluk zarara yol açtığı, Avrupa genelinde ise 150 çiftliÄŸin geçici kapatıldığı belirtiliyor. Sorunun Belçika'da bulunan bir ÅŸirketin, fipronil adlı böcek ilacını Dega-16 adlı temizlik ürününe karıştırmasından kaynaklandığı düÅŸünülüyor. Åžirketin bu temizlik ürününü Belçika ve Hollanda'da tavuk çiftliklerine bakım saÄŸlayan Chickfriend adlı ÅŸirkete sattığı, bu ÅŸirketin de temizlik ürününü tavuk çiftliklerinde kullanması sonucu yumurtalara böcek ilacı bulaÅŸtığı iddia ediliyor.
KRÄ°Z 17 AVRUPA ÜLKESÄ°NE YAYILDI
Geleneksel olarak tavuklarda bit ve keneleri yok etmek için kullanılan fipronil adlı böcek ilacının yumurtalarda tespit edilmesinin ardından ilk inceleme baÅŸlatan ülke Hollanda oldu. Böcek ilaçlı yumurtaları süpermarket raflarından kaldırtan Hollandalı yetkililer, krizden sorumlu tuttuÄŸu ÅŸirketin iki yöneticisini gözaltına alarak banka hesaplarını ve mal varlıklarını dondurdu.
Krize neden olan ÅŸirkete ev sahipliÄŸi yapan Belçika, sorundan haziran ayında haberdar olmasına raÄŸmen temmuz sonuna kadar kamuoyuna açıklama yapmaması nedeniyle bilgi saklamakla suçlandı.
Belçika'da da yumurtalar raflardan kaldırıldı ve bazı besi çiftliklerinin faaliyetleri durduruldu. Belçikalı yetkililer, Hollandalı muhataplarıyla ortak soruÅŸturma çerçevesinde birçok yere baskınlar düzenledi.
28 MÄ°LYON YUMURTA Ä°HRAÇ EDÄ°LDÄ°
Avrupa'nın önde gelen yumurta üreticisi Hollanda'nın ihracatları sonucu kriz öncelikli Almanya'ya sıçradı. Alman Tarım Bakanlığı Hollanda'dan Almanya'ya yaklaşık 28 milyon fipronilli yumurtanın ihraç edildiÄŸini ve bunların da bir kısmının tüketicilere ulaÅŸtığını kaydetti. Hollanda'dan ihraç edilen yumurtaların raflardan indirildiÄŸini aktaran yetkililer, bazı besi çiftliklerinin de faaliyetlerini durdurdu.
Yumurta ihracatı nedeniyle yumurta krizi hızlı ÅŸekilde Fransa, Ä°ngiltere, Avusturya, Ä°rlanda, Ä°talya, Lüksemburg, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya, Ä°sveç, Ä°sviçre ve Danimarka'ya yayıldı.
Macaristan da Almanya'dan ihraç ettiÄŸi yumurtalarda fipronil bulunmasının ardından ilaçlı yumurta krizinin çıktığı ülkeler listesine girdi. Yetkililer, yerli yumurta üretimine ağırlık vereceÄŸini, bu vesileyle de yerli Macar üreticilerin durumdan faydalanabileceÄŸini açıkladı.
AVRUPA'DAKÄ° Ä°LAÇLI YUMURTA KRÄ°ZÄ° ASYA'YA DA SIÇRADI
Hong Kong'da yetkililer, Hollanda'dan ithalat sonucu ilaçlı yumurtaların Hong Kong'a ulaÅŸtığını teyit etti.
Hong Kong'un SaÄŸlık Bakanı Sophia Chan, Avrupa'dan gelen yumurtaları daha sıkı incelemeden geçirileceÄŸini bildirdi.
Kriz, Hong Kong'un ardından Güney Kore'de böcek ilaçlı yumurtaların tespit edilmesiyle derinleÅŸiyor.
Güney Kore Tarım, Gıda ve Kırsal Ä°ÅŸler Bakanlığı baÅŸkent Seul'ün doÄŸusunda Namyangju'da 80 bin tavuÄŸun bulunduÄŸu bir çiftlikte bazı yumurtalarda fipronil tespit edildiÄŸini açıkladı. Bakanlık, konuyla ilgili soruÅŸturmanın yürütülebilmesi için ülkede 3 binden fazla tavuÄŸun yer aldığı çiftliklerde yumurta üretimini yasakladı.
AB OLAÄžANÜSTÜ TOPLANACAK
Hızla yayılan ve halklar arasında tedirginlik yaratan yumurta krizi, Avrupa BirliÄŸi (AB) kurumları nezdinde de sıkıntıya yol açtı.
AB Komisyonu ilk etapta konuya iliÅŸkin net açıklama yapmaktan kaçındı. Krizin boyutlarının büyümesinin ardından AB Komisyonu SaÄŸlık ve Gıda GüvenliÄŸi Komiseri Vytenis Andriukaitis, "konu soÄŸuduktan sonra" AB Komisyonu'nun 26 Eylül'de krizi görüÅŸmek için toplanacağını bildirdi.
Yumurta krizi, AB ülkeleri arasında karşılıklı suçlamalara ve tartışmalara da neden olmuÅŸtu.
Hollandalı ve Almanyalı yetkililer, Belçika'yı, yumurtalardaki fipronili haziranda bulmalarına raÄŸmen temmuz sonuna kadar konuya iliÅŸkin duyuru yapmamakla suçlarken, Belçika da Hollanda'yı hedef gösterdi. Belçika Tarım Bakanı Denis Ducarme, Hollanda'nın kasım ayında yumurtalarda fipronil olduÄŸunu tespit ettiÄŸine dair ellerinde resmi belgeler olduÄŸunu iddia ederek, Hollanda'nın Avrupalı müttefikleriyle bu bilgiyi paylaÅŸmadığını öne sürdü.
Bunun üzerine Andriukaitis, "Karşılıklı birbirimizi suçlamak bizi bir yere götürmez. Buna son vermemiz gerekiyor" açıklamasını yaptı.
AB'NÄ°N ZAYIFLIÄžI ORTAYA ÇIKTI
DiÄŸer yandan yumurta krizi, AB'nin gıda güvenliÄŸine iliÅŸkin inÅŸa ettiÄŸi sistemin zayıflığını ortaya çıkardı. Üye ülkeler, AB kanalını kullanarak yumurta krizinin büyümesini engelleyemedi.
AB de yumurta krizinin bazı zaafiyetleri ortaya çıkardığını kabul etti.
AB Komisyonu Sözcüsü Daniel Rosario, "AB'nin vatandaÅŸları ve tüketicileri korumak için çok geliÅŸmiÅŸ ve kapsamlı sistemleri var ancak bu krizden bazı dersler de çıkarmamız gerekiyor ve bunu yapacağız" dedi.
Herhangi bir üye ülkede gıda güvenliÄŸi zincirine bir tehlike oluÅŸması durumunda AB ülkelerinin, birliÄŸin hızlı uyarı sistemine bilgi vermesi gerekiyor. AB'nin de bu çerçevede tüm ülkeleri bilgilendirmesi bekleniyor. AB kendisinin sadece bilgilendirmeyle yetkili olduÄŸunu, üye ülkelerin kendi önlemlerini alması gerektiÄŸini savunuyor.
Ancak birçok ülkenin kendi gıda sektörünün çıkarlarını ön planda tutarak bu bilgilendirmeyi yapmaktan kaçınacağı düÅŸünülüyor. Bu nedenle AB'nin bilgilendirmenin yanı sıra uygulamaları takip etmesi ve gerektiÄŸinde yaptırım uygulayabilmesi yoÄŸunluklu tartışılan konular arasında yer alıyor.
