14 Mayıs seçimlerine 41 gün kaldı... Ä°ttifak oyları nasıl sayılacak? Oy pusulaları tek zarfta mı olacak? Ä°lk önce hangi oy pusulası sayılacak? Ä°ÅŸte merak edilen sorular ve yanıtları...

Türkiye, 14 Mayıs’ta CumhurbaÅŸkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri için sandığa gitmeye hazırlanıyor.

Yüzde 10’dan yüzde 7’ye indirilen seçim barajının uygulanması, görme engellilerin hazırlanan ÅŸablonla tek baÅŸlarına oy kullanması gibi pek çok ilke sahne olacak seçim için Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) belirlediÄŸi takvim süreci iÅŸliyor.

Seçim, KahramanmaraÅŸ merkezli 11 ili etkileyen depremler nedeniyle yeni önlemlerle yürütülecek.

YSK, 36 siyasi partinin seçime katılma yeterliliÄŸine sahip olduÄŸunu belirledi. Bazı siyasi partiler, “Cumhur”, “Millet”, “Ata” ve “Emek ve Özgürlük” ittifakları adı altında seçime girme kararı aldı.

KesinleÅŸen cumhurbaÅŸkanı aday listesine göre, seçimde Cumhur Ä°ttifakı’nın cumhurbaÅŸkanı adayı Recep Tayyip ErdoÄŸan, Millet Ä°ttifakı’nın cumhurbaÅŸkanı adayı Kemal KılıçdaroÄŸlu, Memleket Partisi Genel BaÅŸkanı Muharrem Ä°nce ile Ata Ä°ttifakı’nın adayı Sinan OÄŸan cumhurbaÅŸkanlığı için yarışacak.

14 Mayıs’ta yapılacak CumhurbaÅŸkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri’ne iliÅŸkin 15 soru ve yanıtları ÅŸöyle:

1- Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen 11 ilde oy verme işlemi nasıl yapılacak?

Deprem bölgesinde eskiden hangi okullara sandık kuruluyorsa aynı okullara yine sandık kurulacak. Okullar yıkılmış ya da hasar görmüÅŸ olsa bile bahçesine konteyner konarak oyların kullanılması saÄŸlanacak.

2 – Ä°l deÄŸiÅŸtiren depremzede seçmenlerin kullandığı oy hangi seçim çevresi için sayılacak?

Seçmenler, adres kaydını nereye aldırırsa orada oy kullanacak, oylar o seçim çevresi için sayılacak.

3 – Tutuklu ve hükümlüler nasıl oy kullanacak?

Anayasa’ya göre, taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler oy kullanamıyor. Ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlüler için cezaevlerinde sandık kurulacak. Sandıkların konulacağı yer, cezaevi yönetiminin görüÅŸü alınarak belirlenecek. YSK, Covid-19 iznine gönderilen taksirli suçlardan hükümlülerin, cezaevi listelerine dahil edilmeyerek oy kullanabileceklerine karar verdi.

4- Seçimde kaç cumhurbaÅŸkanı adayı yarışacak?

YSK’nin Resmi Gazetede yayımlanan kesin aday listesine göre, seçimde 4 aday yarışacak. CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan, CHP Genel BaÅŸkanı Kemal KılıçdaroÄŸlu, Memleket Partisi Genel BaÅŸkanı Muharrem Ä°nce ile Sinan OÄŸan cumhurbaÅŸkanı adayı olarak seçime girecek. YSK’de çekilen kuraya göre oy pusulasında 1. sırada ErdoÄŸan, 2. sırada Ä°nce, 3. sırada KılıçdaroÄŸlu, 4. sırada OÄŸan yer alacak.

5- Cumhurbaşkanı adayları oy pusulası nasıl olacak?

Kullanılacak filigranlı birleÅŸik oy pusulasında, “CumhurbaÅŸkanı adayları” ibaresi ile YSK’de çekilen kuraya göre sırasıyla adayların adı ve soyadı yer alacak. CumhurbaÅŸkanı adaylarının kendilerine ayrılan sütun içine arka fonu beyaz vesikalık renkli fotoÄŸraflarının altına nüfus kayıt örneÄŸindeki ad ve soyadları, 13 punto ve büyük harflerle yazılacak.

6- Hangi partiler ittifak yaparak seçime girecek?

Siyasi partilerin seçim ittifakı yapmalarına imkan tanıyan düzenleme gereÄŸi, bir önceki seçimde olduÄŸu gibi bu seçimde de bazı siyasi partiler ittifak halinde seçime girmeye hazırlanıyor.

AKP, MHP, BBP ve YRP’nin “Cumhur Ä°ttifakı” adıyla seçime girmesine iliÅŸkin protokol 24 Mart’ta YSK’ye sunuldu. Ä°ttifaka mensup 4 parti kendi logosuyla seçime girecek. Ancak Cumhur Ä°ttifakı’na destek veren HÜDA PAR, seçime AKP listelerinden gireceÄŸini açıkladı.

“Millet Ä°ttifakı”nı oluÅŸturan CHP, Ä°YÄ° Parti, Saadet Partisi, Gelecek Partisi, DEVA Partisi ve DP’nin seçim ittifakına iliÅŸkin protokolü ise 22 Mart’ta YSK’ye teslim edildi.

YeÅŸil Sol Parti, Türkiye Ä°ÅŸçi Partisi ve Emek Partisi de “Emek ve Özgürlük Ä°ttifakı” adıyla katılma kararını içeren protokolü YSK’ye 24 Mart’ta sundu. “Emek ve Özgürlük Ä°ttifakı” içinde yer alan ve Anayasa Mahkemesi’nde açılan kapatılması istemli davada süreç devam eden HDP de YeÅŸil Sol Parti listelerinden seçime gireceÄŸini açıkladı.

Zafer Partisi Genel BaÅŸkanı Ümit ÖzdaÄŸ ile Adalet Partisi Genel BaÅŸkanı Vecdet Öz’ün imzalarını taşıyan ve “Ata” adı verilen ittifaka iliÅŸkin protokol de aynı gün teslim edildi. Ä°ttifakların ve siyasi partilerin oy pusulasındaki yerleri için 8 Nisan’da YSK’de kura çekilecek.

7- Milletvekili aday listeleri ne zaman YSK’ye teslim edilecek?

Siyasi parti genel merkezleri, seçime katılacakları seçim çevrelerine ait aday listelerini 9 Nisan günü en geç saat 17.00’ye kadar YSK’ye teslim edecek. Bağımsız milletvekili adayları da aynı gün saat 17.00’ye kadar il seçim kurullarına baÅŸvuru yapacak.

8- İttifak yapan partiler, oy pusulasında nasıl yer alacak?

Ä°ttifak yapan partiler, oy pusulasında “ittifak” unvanları altında yan yana yer alacak. Partilerin logoları, isimleri, genel baÅŸkanlarının adları ile partiler için ayrılan her sütunun altında, milletvekili adaylarının isimleri de belirtilecek. BirleÅŸik oy pusulasının en üstüne “Siyasi Partiler ve Bağımsız Adaylar” ibaresi yazılacak. Bu ibarenin altına seçime katılan siyasi parti temsilcileri huzurunda Yüksek Seçim Kurulu tarafından çekilen kura sırasına göre partiler sıralanacak.

9 – Seyyar sandıklarda kimler oy kullanacak?

Hastalığı veya engeli sebebiyle yataÄŸa bağımlı seçmenler için bu seçimde de seyyar sandıklar oluÅŸturuldu. Bu seçmenler, seyyar sandıklarda oylarını kullanabilecek.

10- Oy pusulaları tek zarfta mı olacak?

Seçmenler, cumhurbaÅŸkanına ve milletvekillerine yönelik tercihte bulundukları iki ayrı oy pusulasını aynı zarfa koyarak sandığa atacak.

11- İttifak oyları nasıl sayılacak?

Seçim yasasında gerçekleÅŸtirilen son deÄŸiÅŸiklikle yüzde 10 olan ülke seçim barajı, bu seçimde yüzde 7 olarak uygulanacak. Ä°ttifak yaparak seçime girecek partilerin oy hesabı da deÄŸiÅŸti. Yeni yasaya göre, ittifakı oluÅŸturan siyasi partilerin her birinin çıkaracağı milletvekili sayısı, her seçim bölgesinde elde ettiÄŸi geçerli oy sayısı esas alınarak, yani D’hont sistemine göre oransal belirlenecek.

12 – Yeni seçim yasasına göre ittifaktaki kaç parti seçim barajını aÅŸmış sayılacak?

Seçim yasasında deÄŸiÅŸiklik yapan 7393 sayılı Kanunun 2. maddesine göre, ittifakta yer alan partilerin ayrı ayrı yüzde 7’yi geçmesi gerekmiyor. Ä°ttifakın aldığı oy toplamı genel baraj olan yüzde 7’yi geçtiÄŸinde ittifak içindeki tüm partiler barajı geçmiÅŸ sayılacak.

13- Yurt dışındaki seçmenler için kaç ülkede sandık kurulacak?

75 ülke ve 156 yerdeki yurt dışı temsilciliÄŸinde sandık kurulları oluÅŸturuldu. Gümrük kapılarında ve yurt dışı temsilciliklerinde 27 Nisan 2023 PerÅŸembe günü oy verme iÅŸlemi baÅŸlayacak. Gümrük kapılarında oy verme 14 Mayıs 2023 Pazar günü saat 17.00’de bitecek. Yurt dışı temsilciliklerde ise oy verme iÅŸlemi 9 Mayıs’ta sona erecek. Yurt dışı seçmen kütüÄŸüne kayıtlı seçmenler, tatil günleri dahil 24 saat süreyle oy kullanılabilecek.

14- Ä°lk önce hangi oy pusulası sayılacak?

CumhurbaÅŸkanı ve milletvekili seçimi oy pusulaları aynı zarfa konulacak. Önce cumhurbaÅŸkanı seçimine ait oy pusulalarının sayım ve dökümü yapılacak. Zarftan çıkan oy pusulalarında bir seçim türüne ait olanın geçersiz olması, diÄŸerinin geçersiz sayılmasını gerektirmeyecek.

15- Türkiye genelinde hangi saatler arasında oy verilecek?

Türkiye genelinde oy verme iÅŸlemi 08.00 ile 17.00 saatleri arasında yapılacak. Saat 17.00 itibarıyla sırada bekleyenler varsa bu kiÅŸilerin sandık kurulu baÅŸkanınca sayılıp oy vermeleri saÄŸlanacak. (AA)