Rehbere göre, ateÅŸle birlikte halsizlik, baÅŸ, kas, eklem aÄŸrısı ve lenf düÄŸümlerinin ÅŸiÅŸmesi bulgularından biri veya birkaçının 21 gün içinde geliÅŸmesi durumunda maske takılarak hastaneye baÅŸvurulacak.
~SaÄŸlık Bakanlığı, maymun çiçeÄŸi hastası temaslısına yapılması gerekenler, izolasyon ve izlenme sürecine iliÅŸkin rehber yayımladı.
SaÄŸlık Bakanlığı Halk SaÄŸlığı Genel MüdürlüÄŸünün internet sitesinde yer alan rehberde, maymun çiçeÄŸinin, çiçek hastalığından daha az bulaşıcı ve daha az ciddi hastalığa neden olduÄŸu, çiçek hastalığına karşı kullanılan aşıların maymun çiçeÄŸi hastalığına karşı da koruma saÄŸladığı belirtildi.
Rehberde, enfekte kiÅŸiyle uzun süreli yakın temas, cilt lezyonlarıyla doÄŸrudan bütünlüÄŸü bozulmuÅŸ deri, göz, burun, ağız mukozalarıyla temas veya yakın zamanda cilt lezyonlarına temas etmiÅŸ yatak çarÅŸafı ve havluyla yakın temastan insandan insana bulaÅŸma olabileceÄŸi aktarıldı.
Klinik tablonun ateÅŸ, yoÄŸun baÅŸ aÄŸrısı, lenf düÄŸümlerinin ÅŸiÅŸmesi, sırt aÄŸrısı, kas aÄŸrıları ve yoÄŸun halsizlikle baÅŸladığı belirtilen rehberde, hastalığın genellikle 2-4 hafta süren semptomları bulunduÄŸu kaydedildi.
Riskli temastan semptomların baÅŸlangıcına kadar olan sürenin genellikle 6-14 gün olduÄŸu ancak sürenin 5-21 gün arasında deÄŸiÅŸebileceÄŸine dikkat çekilen rehberde, "Bir hayvan ısırığı veya tırmalaması öyküsü olan kiÅŸiler, dokunsal/temasla maruziyete sahip olanlardan daha kısa bir kuluçka süresine (13'e karşı 9 gün) sahip olabilir." bilgisi verildi.
Maymun çiçeÄŸinin bulaÅŸma yolları
Rehberde, maymun çiçeÄŸi hastalığının bulaÅŸma yollarına iliÅŸkin ÅŸu bilgilere yer verildi:
"BulaÅŸma, enfekte anneden bebeÄŸe plasenta yoluyla geçiÅŸ ÅŸeklinde de olabilir. Bu durumda doÄŸumda ve doÄŸumdan hemen sonra yenidoÄŸanda doÄŸuÅŸtan maymun çiçeÄŸi hastalığı bulgularına yol açabilir. Annede aktif enfeksiyon varlığında yenidoÄŸan bebeÄŸe yakın temas ile de geçiÅŸ olabilir.
Enfekte kiÅŸilerden cinsel yolla bulaÅŸ bir diÄŸer risk faktörü olabilir. Bununla birlikte cinsel iliÅŸki sırasındaki yakın temas bulaÅŸmanın nedeni de olabileceÄŸinden cinsel yolla bulaÅŸma bugün için netleÅŸmemiÅŸtir. Tüm bu bulaÅŸma yollarıyla risk bulunmakla birlikte bulaÅŸma çok kolay gerçekleÅŸmemektedir. Bugüne kadar bildirilmiÅŸ en uzun bulaÅŸma zinciri altı-dokuz kiÅŸidir."
Rehberde olası vakayla karşılaşılması durumunda, standart enfeksiyon kontrol önlemlerinin tam olarak uygulanması, el yıkamaya maksimum özen gösterilmesi, vücut sıvılarıyla temas ve yakın temas kurallarının da uygulanması gerektiÄŸi vurgulandı.
Vaka temaslısının izolasyonu ve izlenmesi
Maymun çiçeÄŸi hastalığı temaslısının, son teması sonrasındaki 21 gün içerisinde semptom ve ÅŸikayetlerin geliÅŸmesi durumunda maske takarak hastaneye baÅŸvurması önerilen rehberde, orta risk grubundakilerin günlük semptom takibinin yapılması gerektiÄŸi belirtildi.
Rehberde, "Bu kiÅŸiler, 14 gün evde izole edilirler. 14'üncü gün sonrasında semptomsuz oldukları müddetçe maske ile rutin aktivitelerine devam edebilir ve seyahat edebilir. Evdeki izolasyonlarında hane halkı ile aynı ortamda bulunmadan kendilerini mümkünse ayrı bir odada izole ederler. Hane halkı ile aynı ortamda bulunulduÄŸunda maske takılır." denildi.
Yüksek risk grubundaki hastaların ise günlük takibinin yapılacağı, 21 gün evde izole edileceÄŸi ve seyahat edemeyecekleri aktarılan rehberde, bugünkü bilgiler çerçevesinde temaslının temaslısı izleminin olmadığı bildirildi. Rehberde, Maymun ÇiçeÄŸi Hastalığı Vaka Bildirim Formu'na da yer verildi.
