~~Türk Dili Enstitüsü, Uyum ve AraÅŸtırma Merkezi’nin saÄŸlık temalı çalışmaları kapsamında Anvers Üniversitesi'nden Prof. Dr. Sevilay AltıntaÅŸ ve Dr. Gizem Öner’in kaleme aldığı yazı.....

Meme Kanserini Önlemek Ä°çin Neler Yapabilirsin?

Ä°çinde bulunduÄŸumuz ekim ayı meme kanseri farkındalık ayı olarak biliniyor. Meme kanseri, tüm kadınlarda görülen kanserlerin % 25'ini oluÅŸturmaktadır ve dünya çapında kadınlarda en yaygın kansere baÄŸlı ölüm nedenidir. Peki biz meme kanserinin ne kadar farkındayız?
Meme kanseri, meme dokusunu oluÅŸturan hücrelerin kontrolsüz çoÄŸalmasıdır. Günümüzde "Erken tanı hayat kurtarır." sloganı ile tüm dünyada meme kanserinin erken tanısının önemi ile ilgili toplumu bilinçlendirmek için kampanyalar düzenlenmektedir. Meme kanseri ile iliÅŸkili risk faktörlerini bilmek ve deÄŸiÅŸtirebileceÄŸimiz risk faktörlerini deÄŸiÅŸtirerek kanser geliÅŸimini azaltmak en az erken teÅŸhis kadar önemlidir.
Genetik risk faktörleri dediÄŸimiz aileden kalıtsal geçen risklere müdahale edemeyiz, ancak ailesinde meme kanseri olan kadınların otuzlu yaÅŸlardan itibaren doktor kontrolüne gitmesini saÄŸlayarak olası meme kanserini erken teÅŸhis edebiliriz. Ä°lk doÄŸumu, 30 yaşından önce yapmak meme kanser geliÅŸimi riskini azaltır ve her doÄŸumla birlikte de risk azalmaktadır. Yapılan çalışmalarda 12 ay emziren kadınlarda meme kanseri riskinin yüzde dört oranında azaldığı tespit edilmiÅŸtir.
 Aşırı kilo meme kanserini arttırmaktadır. Özellikle de menopoz sonrasında östrojen hormonu dediÄŸimiz kadınlık hormonu yaÄŸ dokusundan kaynaklanmakta olup bu da meme kanseri için önemli bir risk faktörüdür. Bunun için saÄŸlıklı beslenmek sebze- meyve tüketimini arttırmak önemlidir. Yapılan araÅŸtırmalar, her gün aktif spor yapmanın meme kanseri riskini azalttığını ortaya koymaktadır. Sigara kullanmamak ve alkol tüketimini sınırlandırmak, meme kanserini önlemede önemlidir. Hormon replasman tedavisi de meme kanseri riskinin artmasıyla önemli ölçüde iliÅŸkilidir. DiÄŸer bir önemli nokta da meme kanserinin nadirde olsa erkeklerde de gözüktüÄŸü gerçeÄŸidir.
Erken tanıda kadının düzenli olarak kendi kendine muayenesini yapması, memesinde fark ettiÄŸi deÄŸiÅŸiklerde gecikmeden doktora baÅŸvurması önemlidir. Memede ele gelen kitle, memede ÅŸekil deÄŸiÅŸikliÄŸi, meme başında ÅŸekil deÄŸiÅŸikliÄŸi, meme başından kanlı akıntı, koltuk altında ele gelen kitle meme kanserinin bulgusu olabilir.
Erken meme kanseri tanısında taramanın yeri çok önemlidir. Elle muayene ile kitle ancak 1 cm civarında iken fark edilebilir ancak tarama ile daha erken dönemlerde tanınması mümkündür. Belçika’da meme kanseri taraması 50 ile 69 yaÅŸ arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi çekilerek yapılır. Bu rutin tarama kontrollerinin aile öyküsü olanlarda farklılıklar göstereceÄŸi unutulmamalıdır.
Meme kanseri ile mücadelede kadınlara düÅŸen kendi kendine meme muayenelerini yapmaları, rutin taramaları yaptırmaları ve saÄŸlıklı beslenerek, düzenli spor yapmalarıdır.

Türk Dili Enstitüsü Uyum ve AraÅŸtırma Merkezi SaÄŸlık Birimi

Prof. Dr. Sevilay AltıntaÅŸ – Anvers Üniversitesi Hastanesi (UZA)
MD, Doktora öÄŸrencisi Gizem Öner – Anvers Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi